Pistacia lentiscus (pistacja kleista): właściwości i korzyści

Pistacia lentiscus L. / Pistacja kleista to zimozielony krzew lub niewielkie dwupienne drzewo z rodziny Anacardiaceae, pochodzące z basenu Morza Śródziemnego. Gatunek jest szeroko rozpowszechniony od Maroka i Półwyspu Iberyjskiego po Turcję i Iran. Od tysiącleci pistacja kleista jest ceniona przede wszystkim za aromatyczną żywicę, mastyks, którą do dziś zbiera się tradycyjnymi metodami na greckiej wyspie Chios. Produkt zyskał miano „łez Chios”, nazwy nawiązującej do kropli spływających po pniu. Żywica ta służy jako przyprawa, guma do żucia oraz surowiec medycyny tradycyjnej, która przypisuje jej wiele właściwości leczniczych wciąż badanych przez naukę.

Pistacia lentiscus jest bogata w związki bioaktywne, takie jak flawonoidy, kwasy fenolowe i triterpeny. Właśnie one stoją za działaniem przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym obserwowanym w badaniach laboratoryjnych, a także za działaniem przeciwcukrzycowym, które w ostatnich latach bada się w modelach doświadczalnych. Europejska Agencja Leków (EMA) uznaje mastyks za tradycyjny roślinny produkt leczniczy stosowany w łagodnych zaburzeniach dyspeptycznych i łagodnych stanach zapalnych skóry. Takie zakwalifikowanie opiera się na długiej historii stosowania, a nie na rozstrzygających badaniach klinicznych. Owoce, choć rzadko spożywane, są jadalne i mają kwaśny smak przypominający rodzynki. Współczesne badania wciąż zgłębiają potencjał tej śródziemnomorskiej rośliny, choć jak dotąd brakuje solidnych dowodów klinicznych dla większości zastosowań ludowych.

Nazwy ludowe i międzynarodowe

W różnych językach pistacja kleista nosi nazwy nawiązujące zarówno do samej rośliny, jak i do wytwarzanej przez nią żywicy. Poniższa lista zawiera określenia najczęściej używane w głównych językach europejskich.

• Polski: pistacja kleista, mastyks (nazwa żywicy).
• Angielski: Chios mastic, lentisk, mastic, mastic resin plant, mastic tree.
• Francuski: arbre au mastic, lentisque, pistachier lentisque.
• Hiszpański: árbol de la almáciga, entina, lentisco, mata charneca.
• Niemiecki: Mastixstrauch, Wilde Pistazie.
• Portugalski: lentisco, mástique (nazwa żywicy).
• Włoski: albero del mastice, lentisco.

Synonimy botaniczne

Do synonimów botanicznych Pistacia lentiscus L. należą Lentiscus massiliensis Fourr., Pistacia brevifolia Gand., Pistacia lentiscus var. angustifolia DC. oraz Pistacia lentiscus var. chia (Duham.) DC. Mimo to nazwa Pistacia lentiscus L. jest najszerzej akceptowana i uznawana w literaturze botanicznej i naukowej. Na szczególną uwagę zasługuje odmiana chia, ponieważ jest jedynym źródłem mastyksu z Chios, żywicy o dużej wartości leczniczej i handlowej, która rozsławia roślinę od starożytności.

Rodzina botaniczna: Anacardiaceae

Pistacia lentiscus należy do rodziny Anacardiaceae (nanerczowatych), obejmującej około 80 rodzajów i ponad 700 gatunków drzew i krzewów. Grupa ta słynie z aromatycznych żywic i owoców typu pestkowca, a należą do niej między innymi mangowiec indyjski (Mangifera indica), nanerczowiec zachodni (Anacardium occidentale) i pistacja właściwa (Pistacia vera), która daje pistacje. Wiele gatunków z tej rodziny ma znaczenie gospodarcze, czy to dzięki jadalnym owocom, czy dzięki pozyskiwaniu żywic, olejów i drewna. Obecność związków fenolowych i terpenów, powszechna wśród jej przedstawicieli, pomaga wyjaśnić zarówno zainteresowanie medyczne, jak i przemysłowe. To pokrewieństwo ma praktyczne znaczenie dla bezpieczeństwa, ponieważ osoby uczulone na pistacje, nerkowce lub mango mogą reagować także na pistację kleistą, co opisano w części o przeciwwskazaniach.

Wykorzystywane części do herbat i preparatów

Żywica jest najbardziej znaną i najlepiej zbadaną częścią pistacji kleistej, ale tradycja śródziemnomorska wykorzystuje również liście, owoce, korę i gałązki, z których każda część ma własny skład chemiczny.

• Części nadziemne
• Kora
• Liście
• Owoce
• Żywica (mastyks)

Etnobotaniczne i tradycyjne zastosowania

Źródła etnobotaniczne z regionu śródziemnomorskiego opisują tradycyjne stosowanie pistacji kleistej w sytuacjach wymienionych poniżej. Odzwierciedlają one doświadczenie ludowe gromadzone przez stulecia i nie są równoznaczne z dowodem skuteczności.

• Astma
• Ból
• Choroby wątroby
• Cukrzyca (zastosowanie ludowe wciąż badane naukowo)
• Dyspepsja
• Gojenie ran
• Gorączka
• Łagodzenie kolki jelitowej
• Stany zapalne skóry
• Świeży oddech
• Wrzody żołądka
• Wzdęcia
• Wzmocnienie dziąseł
• Zaburzenia trawienia
• Zapalenia skóry

Medycyna ludowa przypisuje roślinie także działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i antyoksydacyjne. Współczesne badania analizują te właściwości głównie w laboratorium i na modelach zwierzęcych, a badań z udziałem ludzi jest jak dotąd niewiele.

Właściwości terapeutyczne

Poniższe właściwości podsumowują to, co badania doświadczalne i przeglądy naukowe opisują w odniesieniu do ekstraktów, olejku eterycznego i żywicy pistacji kleistej. W większości przypadków wyniki pochodzą z badań laboratoryjnych lub na zwierzętach, które nie pozwalają jeszcze na wnioski dotyczące działania u ludzi.

• Antymutagenne (ochrona materiału genetycznego obserwowana w badaniach laboratoryjnych)
• Antyoksydacyjne (neutralizacja wolnych rodników mierzona w badaniach laboratoryjnych)
• Hepatoprotekcyjne (ochrona wątroby obserwowana w modelach zwierzęcych)
• Hipoglikemizujące (obniżenie poziomu glukozy we krwi obserwowane u zwierząt i w badaniu pilotażowym z udziałem zdrowych ochotników)
• Hipolipemizujące (obniżenie poziomu lipidów we krwi opisywane we wstępnych badaniach)
• Przeciwbakteryjne (aktywność obserwowana w laboratorium, także wobec Helicobacter pylori)
• Przeciwcukrzycowe (hamowanie enzymów związanych z trawieniem węglowodanów obserwowane w badaniach laboratoryjnych)
• Przeciwdrobnoustrojowe (działanie wobec bakterii i grzybów obserwowane w testach laboratoryjnych)
• Przeciwmiażdżycowe (wpływ na powstawanie blaszek w tętnicach badany w modelach doświadczalnych, bez potwierdzenia klinicznego)
• Przeciwzapalne (aktywność obserwowana w badaniach doświadczalnych oraz tradycyjne stosowanie przy łagodnych stanach zapalnych skóry)

Profil fitochemiczny

Skład chemiczny pistacji kleistej zależy od części rośliny. Żywica zawiera głównie triterpeny, takie jak kwas mastykadienonowy i izomastykadienonowy, natomiast w olejku eterycznym dominują monoterpeny, takie jak alfa-pinen i limonen. Liście i owoce dostarczają kwasów fenolowych, galoilowanych pochodnych kwasu chinowego i flawonoidów, a olej z owoców zawiera kwasy tłuszczowe, takie jak oleinowy, linolowy i palmitynowy.

• Aldehyd oleanolowy
• Alfa-pinen
• Apigenina
• Butyrospermol
• Chlorofil
• Flawonoidy
• Kamfen
• Karotenoidy
• Katechina
• Kemferol
• Kwas 1,5-digaloilochinowy
• Kwas 3,4,5-tri-O-galoilochinowy
• Kwas 3,5-O-digaloilochinowy
• Kwas 3-galoilochinowy
• Kwas 5-galoilochinowy
• Kwas chinowy
• Kwas ferulowy
• Kwas galusowy
• Kwas izomastykadienonowy
• Kwas kawowy
• Kwas linolenowy
• Kwas linolowy
• Kwas mastykadienonowy
• Kwas moronowy
• Kwas oleanonowy
• Kwas oleinowy
• Kwas palmitynowy
• Kwas para-kumarowy
• Kwas taninowy
• Kwas trans-cynamonowy
• Kwas wanilinowy
• Kwercetyna
• Limonen
• Luteolina
• Mirycetyno-3-O-glikozyd
• Mirycetyno-3-O-ramnozyd
• Steroidy
• Tirukalol
• Tokoferol
• Triterpeny

Formy przygotowania (herbaty, nalewki, ekstrakty)

Pistację kleistą przygotowuje się na różne sposoby, zależnie od części rośliny i tradycyjnego celu, a formy najczęściej wymieniane w literaturze zebrano na poniższej liście.

• Ekstrakt płynny
• Ekstrakt suchy
• Guma do żucia (żywica mastyksowa)
• Kapsułki
• Nalewka
• Napar
• Odwar
• Olej tłusty
• Olejek eteryczny
• Stosowanie miejscowe (kremy, maści)
• Tabletki

Zazwyczaj żywica występuje w kapsułkach, tabletkach i gumie do żucia, liście w naparach, odwarach i nalewkach, a olejek eteryczny jest zarezerwowany do stosowania aromatycznego i miejscowego, zawsze po rozcieńczeniu. Wewnętrzne stosowanie żywicy jest zalecane wyłącznie dorosłym, a produkty skoncentrowane należy stosować zgodnie z zaleceniami producenta i specjalisty ochrony zdrowia.

Synergia z innymi roślinami

Zdrowie układu trawiennego

Tradycja zielarska często łączy Pistacia lentiscus z roślinami takimi jak mięta pieprzowa (Mentha × piperita) i imbir (Zingiber officinale). Chodzi o połączenie ich działania wiatropędnego i przeciwzapalnego w łagodzeniu dolegliwości trawiennych, takich jak dyspepsja i wzdęcia. Zgodnie z tym rozumowaniem triterpeny pistacji kleistej, mentol z mięty i gingerole z imbiru miałyby działać komplementarnie, uspokajając przewód pokarmowy i zmniejszając skurcze. Brakuje jednak badań klinicznych, które bezpośrednio oceniałyby to połączenie.

Wsparcie antyoksydacyjne

Dla uzupełnienia działania antyoksydacyjnego pistację kleistą można łączyć z roślinami bogatymi w polifenole, takimi jak zielona herbata (Camellia sinensis) czy granat (Punica granatum). W badaniach laboratoryjnych flawonoidy i związki fenolowe Pistacia lentiscus, katechiny zielonej herbaty i elagotaniny granatu neutralizują wolne rodniki. Oczekiwanie, że ich efekty zsumują się w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym, wynika z przekazu tradycji i stanowi hipotezę badawczą, a nie wynik wykazany u ludzi.

Przepisy i protokoły użycia

Kapsułki z mastyksem na trawienie

Składniki: sproszkowany mastyks, dostępny w sklepach ze zdrową żywnością, oraz puste kapsułki żelatynowe lub roślinne.

Przygotowanie: Napełnić puste kapsułki sproszkowanym mastyksem i przechowywać je w szczelnie zamkniętym słoiku, z dala od wilgoci. Preparat ten jest tradycyjnie stosowany przy łagodnej dyspepsji i dyskomforcie trawiennym, ale nie zastępuje opieki lekarskiej w przypadku wrzodów. Dzienną ilość należy ustalić indywidualnie, dlatego przed użyciem trzeba skonsultować się ze specjalistą ochrony zdrowia. Wewnętrzne stosowanie żywicy jest zalecane wyłącznie dorosłym, a jeśli dyspepsja utrzymuje się dłużej niż 2 tygodnie stosowania, konieczna jest ocena lekarska zamiast przedłużania samoleczenia.

Napar z liści pistacji kleistej

Składniki: suszone liście Pistacia lentiscus i wrząca woda, w ilości ustalonej przez specjalistę ochrony zdrowia.

Przygotowanie: Umieścić liście w filiżance, zalać wrzątkiem, przykryć i parzyć około 10 minut, a następnie przecedzić. W tradycji śródziemnomorskiej napar ten pije się po posiłkach i stosuje tradycyjnie, aby wspomóc trawienie i złagodzić wzdęcia, co wiąże się ze związkami fenolowymi zawartymi w liściach. Ponieważ brakuje wystarczających danych o bezpieczeństwie, aby określić dawkę, przed użyciem należy skonsultować się ze specjalistą ochrony zdrowia oraz unikać długotrwałego stosowania, a także stosowania w ciąży, w okresie karmienia piersią i u dzieci.

Olejek mastyksowy do stosowania zewnętrznego

Składniki: 5 kropli olejku eterycznego z mastyksu i 30 ml roślinnego oleju bazowego, na przykład oleju ze słodkich migdałów lub oleju jojoba.

Przygotowanie: Wymieszać olejek eteryczny z mastyksu z olejem bazowym w buteleczce z ciemnego szkła i nakładać delikatnym masażem na miejsca z łagodnymi stanami zapalnymi skóry, drobnymi ranami lub bólem mięśni. To tradycyjne zastosowanie opiera się na działaniu przeciwzapalnym i przeciwdrobnoustrojowym obserwowanym w laboratorium. Przed nałożeniem na większe powierzchnie należy wykonać próbę na małym fragmencie skóry i odczekać 24 godziny, unikać głębokich lub zakażonych ran, nie stosować u małych dzieci bez porady specjalisty i nie stosować u osób uczulonych na pistacje, nerkowce lub mango.

Powyższe preparaty opierają się na tradycyjnych przekazach i nie zastępują fachowej porady. Przed każdym zastosowaniem wewnętrznym należy zapoznać się z przeciwwskazaniami i interakcjami opisanymi w niniejszym artykule.

Powiązane terapie

Aromaterapia

Olejek eteryczny Pistacia lentiscus pozyskuje się głównie z liści i gałązek i jest on bogaty w monoterpeny, takie jak alfa-pinen i limonen. W aromaterapii stosuje się go ze względu na świeże, żywiczne nuty, a tradycja ceni jego właściwości oczyszczające, pobudzające i ściągające. Można go rozpylać w pomieszczeniu z zamiarem wspierania jasności umysłu i uczucia swobodniejszego oddechu albo rozcieńczać w olejach bazowych do masaży tradycyjnie stosowanych przy bólach mięśni i łagodnych stanach zapalnych. Uważa się, że zapach pistacji kleistej działa orzeźwiająco i wspiera układ oddechowy, co tłumaczy jego obecność w miejscach medytacji i w mieszankach zapachowych do pomieszczeń. Efekty te zależą jednak głównie od indywidualnego odczucia i nie mają potwierdzenia klinicznego, a olejku eterycznego nie wolno przyjmować doustnie ani nakładać na skórę w postaci nierozcieńczonej.

Fitoterapia

W fitoterapii Pistacia lentiscus występuje w standaryzowanych ekstraktach, nalewkach i olejach stosowanych tradycyjnie przy różnych dolegliwościach. Na pierwszy plan wysuwa się żywica mastyksowa, stosowana w problemach żołądkowo-jelitowych, takich jak dyspepsja, oraz, według tradycji, w chorobie wrzodowej, ze względu na działanie wobec Helicobacter pylori i aktywność przeciwzapalną obserwowane w badaniach. Ekstrakty z liści i owoców są badane pod kątem właściwości antyoksydacyjnych i przeciwcukrzycowych i trafiają już do preparatów wspierających metabolizm, choć ich skuteczność kliniczna nie została ustalona. Współczesna fitoterapia dąży do zbliżenia wiedzy tradycyjnej i walidacji naukowej, a każde długotrwałe stosowanie lub łączenie z lekami powinno odbywać się pod nadzorem specjalisty ochrony zdrowia.

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Ogólne przeciwwskazania

Działania niepożądane pistacji kleistej opisuje się zwykle jako rzadkie, ale bezpieczeństwo zależy od części rośliny, formy przygotowania i osoby, która ją stosuje. Istnieje ryzyko alergii krzyżowej u osób uczulonych na inne rośliny z rodziny Anacardiaceae (pistacje, nerkowce, mango), dlatego osoby te powinny unikać żywicy, liści i olejku eterycznego. Wewnętrzne stosowanie żywicy (mastyksu) jest zalecane wyłącznie dorosłym, a dzieci nie powinny otrzymywać herbaty, skoncentrowanych ekstraktów ani olejku eterycznego bez zalecenia pediatry. Pistacja kleista nie jest zalecana w ciąży i w okresie karmienia piersią z powodu braku danych o bezpieczeństwie w tych grupach.

Dyspepsja utrzymująca się dłużej niż 2 tygodnie stosowania wymaga oceny lekarskiej, a nie przedłużającego się samoleczenia. Długotrwałe objawy trawienne mogą mieć przyczyny wymagające diagnozy, takie jak wrzód, zakażenie Helicobacter pylori lub poważniejsze choroby żołądka i przełyku.

Częste skutki uboczne

Jeśli skutki uboczne wystąpią, są zwykle łagodne i obejmują dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności czy biegunka, zwłaszcza przy dużych ilościach mastyksu. Przy stosowaniu zewnętrznym u osób wrażliwych może dojść do podrażnienia skóry. W razie jakiejkolwiek reakcji alergicznej, takiej jak świąd, obrzęk czy duszność, lub utrzymujących się objawów należy przerwać stosowanie i zgłosić się do lekarza.

Interakcje z lekami

Badania doświadczalne sugerują wpływ pistacji kleistej na poziom glukozy i lipidów we krwi. Dlatego Pistacia lentiscus może teoretycznie sumować się z działaniem leków przeciwcukrzycowych, takich jak insulina i doustne leki hipoglikemizujące, oraz leków obniżających cholesterol, co niesie ryzyko nadmiernego spadku tych wartości. Ostrożność powinny zachować również osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, ponieważ niektóre składniki pistacji kleistej mogą wpływać na krzepnięcie krwi. Każda osoba stale przyjmująca leki powinna skonsultować się ze specjalistą ochrony zdrowia przed rozpoczęciem stosowania pistacji kleistej.

Uwaga na nazewnictwo

W brazylijskiej odmianie języka portugalskiego nazwa aroeira odnosi się do innego gatunku, Schinus terebinthifolia, który ma własny skład, zastosowania i środki ostrożności, dlatego nie należy jej traktować jako synonimu pistacji kleistej. Informacje zawarte w tym artykule dotyczą wyłącznie Pistacia lentiscus, a pomylenie obu roślin przy zakupie lub przygotowaniu może doprowadzić do użycia innego gatunku niż zamierzony.

Ciekawostki

Możliwa wzmianka w Biblii

Niektórzy badacze utożsamiają pistację kleistą z hebrajskim słowem „bakha” (בכא), które pojawia się w Biblii, na przykład we fragmencie o dolinie Baka w Psalmie 84. Ponieważ termin ten wydaje się pochodzić od hebrajskiego czasownika oznaczającego „płakać” lub „lamentować”, przypuszcza się, że nawiązuje do żywicznych „łez” spływających po pniu. Taka interpretacja wskazuje na dawny związek rośliny z tradycjami kulturowymi basenu Morza Śródziemnego i Bliskiego Wschodu.

Pochodzenie mastyksu z Chios

Mastyks, nazywany też „łzami Chios”, pochodzi z Pistacia lentiscus var. chia, uprawianej wyłącznie na greckiej wyspie Chios. Produkcja jest tak silnie związana z tym miejscem, że Unia Europejska przyznała żywicy oznaczenie Chronionej Nazwy Pochodzenia (ChNP). Zbiór to rzemieślniczy proces sięgający tysięcy lat wstecz, w którym producenci nacinają korę drzewa, aby żywica wypłynęła i zastygła na słońcu, zanim zostanie zebrana. Ta tradycja pokazuje kulturowe i gospodarcze znaczenie pistacji kleistej w regionie.

Guma do żucia od starożytności

Mastyks jest używany jako guma do żucia od co najmniej 2400 lat, a przekazy na ten temat sięgają starożytnej Grecji, przy czym także Rzymianie stosowali go dla wzmocnienia dziąseł i odświeżenia oddechu. W średniowieczu żywica była bardzo ceniona w haremach sułtanów, zarówno ze względu na świeży oddech i zastosowania kosmetyczne, jak i rzekome właściwości uzdrawiające. Sama nazwa przechowuje tę historię, ponieważ „mastyks” pochodzi od greckiego „mastichao”, czyli „żuć”. Słowo to jest spokrewnione z łacińskim „masticare”, od którego pochodzą portugalski czasownik „mastigar” i angielskie „masticate”.

Najczęściej zadawane pytania

Czy herbata z pistacji kleistej jest bezpieczna dla dzieci?

Brakuje wystarczających danych o bezpieczeństwie, aby zalecać dzieciom herbatę z liści pistacji kleistej, dlatego można ją podawać wyłącznie za zgodą pediatry. Wewnętrzne stosowanie żywicy (mastyksu) jest zalecane wyłącznie dorosłym, a produktów skoncentrowanych ani olejku eterycznego nie należy podawać małym dzieciom. Nawet żywica żuta jako guma może wywołać reakcje alergiczne u osób wrażliwych, zwłaszcza u tych, które są już uczulone na pistacje, nerkowce lub mango.

Czy pistacja kleista jest stosowana przy problemach trawiennych?

Tak, pistacja kleista jest tradycyjnie stosowana, aby wspomagać trawienie i łagodzić dolegliwości takie jak dyspepsja i wzdęcia. EMA uznaje mastyks za tradycyjny lek roślinny w łagodnych zaburzeniach dyspeptycznych na podstawie historii stosowania. Działanie żywicy wobec Helicobacter pylori i jej aktywność przeciwzapalna są badane, ale badania kliniczne są wciąż niewielkie i nie uzasadniają samodzielnego stosowania w przypadku wrzodów. Dyspepsja utrzymująca się dłużej niż 2 tygodnie stosowania wymaga oceny lekarskiej, a nie przedłużającego się samoleczenia.

Czy pistacja kleista ma właściwości przeciwcukrzycowe?

Badania laboratoryjne i na zwierzętach analizują tę możliwość, a ich wyniki budzą zainteresowanie. Ekstrakty z różnych części rośliny hamowały w nich enzymy związane z metabolizmem cukrów i tłuszczów, takie jak alfa-glukozydaza, alfa-amylaza i lipaza trzustkowa. Triterpenowe składniki żywicy wykazały również, w modelach komputerowych i komórkowych, wpływ na enzym 11β-HSD1 i receptor PPARγ. Dane z udziałem ludzi są wciąż wstępne, a pistacji kleistej nie należy traktować jako metody leczenia cukrzycy typu 2 ani zastępować nią przepisanych leków. Osoby przyjmujące leki przeciwcukrzycowe powinny porozmawiać z lekarzem przed spożyciem pistacji kleistej, ze względu na ryzyko sumowania się działania i nadmiernego obniżenia poziomu glukozy.

Jakie części pistacji kleistej są wykorzystywane?

Najczęściej wykorzystywane części Pistacia lentiscus to żywica (mastyks), liście i owoce, przy czym żywica jest najlepiej zbadana ze względu na działanie gastroprotekcyjne i przeciwdrobnoustrojowe obserwowane w badaniach. Liście i owoce są bogate w związki fenolowe i flawonoidy i trafiają do naparów oraz ekstraktów badanych pod kątem aktywności antyoksydacyjnej, przeciwzapalnej i przeciwcukrzycowej. Kora i części nadziemne również zawierają związki bioaktywne i pojawiają się w przekazach medycyny tradycyjnej.

Czy pistacja kleista i aroeira to ta sama roślina?

Nie, ponieważ w brazylijskiej odmianie portugalskiego aroeira to nazwa innego gatunku, Schinus terebinthifolia, który należy do tej samej rodziny botanicznej, ale ma inny skład, zastosowania i środki ostrożności. Informacje o pistacji kleistej dotyczą wyłącznie Pistacia lentiscus i nie należy przenosić ich na aroeirę ani odwrotnie.

Kto powinien unikać pistacji kleistej?

Istnieje ryzyko alergii krzyżowej u osób uczulonych na inne rośliny z rodziny Anacardiaceae (pistacje, nerkowce, mango), dlatego osoby te powinny unikać rośliny w każdej postaci. Pistacja kleista nie jest zalecana w ciąży i w okresie karmienia piersią z powodu braku danych, a wewnętrzne stosowanie żywicy jest przeznaczone wyłącznie dla dorosłych. Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, leki przeciwcukrzycowe lub leki obniżające cholesterol powinny przed użyciem porozmawiać ze specjalistą ochrony zdrowia.