Uxi-Amarelo (Endopleura uchi): Właściwości i Zastosowanie

19 Min Czytania
15 Źródeł🥇 Wysoki Poziom Dowodów
Opublikowano

Krótkie podsumowanie

Endopleura uchi (Huber) Cuatrec. / Uxi-Amarelo, okazałe drzewo z rodziny Humiriaceae, pochodzi z Amazonii, gdzie jego zasięg obejmuje obszar od południowej Wenezueli po północną Boliwię oraz niemal całą brazylijską część dorzecza, zawsze w lasach terra firme, których nie zalewają wezbrane rzeki. Gatunek znany jest…

Najważniejsza uwaga: Ludowe stosowanie kory uxi-amarelo przy mięśniakach, torbielach jajników i innych dolegliwościach ginekologicznych jest zapisem etnobotanicznym, a nie leczeniem o wykazanej skuteczności. Mięśniaki, torbiele, zespół…

Endopleura uchi (Huber) Cuatrec. / Uxi-Amarelo, okazałe drzewo z rodziny Humiriaceae, pochodzi z Amazonii, gdzie jego zasięg obejmuje obszar od południowej Wenezueli po północną Boliwię oraz niemal całą brazylijską część dorzecza, zawsze w lasach terra firme, których nie zalewają wezbrane rzeki. Gatunek znany jest zarówno z oleistego owocu, sprzedawanego na targach w Belém i Manaus, jak i z kory pnia, z której społeczności znad rzek od pokoleń przyrządzają napar, a ludową sławę zdobył przede wszystkim wśród kobiet szukających ulgi w dolegliwościach ginekologicznych i stanach zapalnych. Niemal cała wiedza o działaniu kory pochodzi jednak z doświadczeń na komórkach, gryzoniach i danio pręgowanych, a żadne kontrolowane badanie kliniczne z udziałem ludzi nie potwierdziło skuteczności ani nie ustaliło bezpiecznej dawki, dlatego każdą korzyść przypisywaną tej roślinie trzeba odczytywać z dużą ostrożnością.

Ilustracja botaniczna Endopleura uchi (uxi-amarelo), amazońskiego drzewa o pojedynczych, skrętoległych i skórzastych liściach, drobnych jasnych kwiatach oraz elipsoidalnych, żółtozielonych owocach z oleistym miąższem otaczającym zdrewniałą pestkę.
Uxi-amarelo to wysokie drzewo amazońskich lasów terra firme, którego owoce o gładkiej skórce i żółtym, oleistym miąższu sprzedaje się na targach stanów Pará i Amazonas, a kora pnia od dawna służy do przyrządzania domowych naparów.

Popularne i Międzynarodowe Nazwy Uxi-Amarelo

  • Angielski: uxi, yellow uxi.
  • Pisownia historyczna: uchi (forma odnotowana przez Jacques'a Hubera w 1898 roku).
  • Portugalski: uxi, uxi-amarelo.

Poza Brazylią literatura naukowa i handlowa zwykle zachowuje nazwę pochodzenia rdzennego bez tłumaczenia, a właśnie pisownia "uchi", zanotowana przez botanika Jacques'a Hubera pod koniec XIX wieku, dała początek epitetowi gatunkowemu tej rośliny.

Nie Mylić z Uxi-Curuá (Duckesia verrucosa)

Na amazońskich targach nazwa "uxi" pojawia się również w odniesieniu do uxi-curuá, czyli uxicuruá, owocu Duckesia verrucosa, innego gatunku z tej samej rodziny Humiriaceae, o skórce chropowatej i brodawkowatej. Badania składu chemicznego i bezpieczeństwa przytaczane w tym artykule dotyczą wyłącznie Endopleura uchi, której dojrzały owoc ma gładką, żółtozieloną skórkę, i nie można ich przenosić na gatunek pokrewny. Kto kupuje suszoną korę na lokalnych targowiskach, powinien też pamiętać, że w tego rodzaju handlu tożsamość botaniczna surowca rzadko bywa zagwarantowana.

Synonimy Botaniczne Uxi-Amarelo

Nazwą przyjmowaną przez główne bazy taksonomiczne, takie jak Plants of the World Online (Kew) i World Flora Online, jest Endopleura uchi (Huber) Cuatrec., kombinacja opublikowana w 1961 roku przez kolumbijskiego botanika José Cuatrecasasa w jego rewizji rodziny Humiriaceae. Bazonimem jest Sacoglottis uchi Huber, opisany w 1898 roku w Boletim do Museu Paraense na podstawie materiału zebranego w stanie Pará. Przenosząc gatunek do odrębnego rodzaju, Cuatrecasas wziął pod uwagę różnice w budowie owocu i endokarpu w porównaniu z Sacoglottis, a Endopleura do dziś uznawana jest za rodzaj monotypowy, obejmujący jeden znany gatunek.

Rodzina Botaniczna: Humiriaceae

Rodzina Humiriaceae obejmuje zaledwie kilkadziesiąt gatunków, niemal wyłącznie neotropikalnych drzew i krzewów rozmieszczonych między Amazonią, Gujanami a wybrzeżem Atlantyku, przy czym tylko jeden rodzaj sięga Afryki Zachodniej. Jej przedstawiciele mają zwykle liście pojedyncze, skrętoległe i skórzaste, często o lekko karbowanym brzegu, drobne kwiaty zebrane w kwiatostany wyrastające z kątów liści oraz owoce typu pestkowca z drewniejącym endokarpem, nierzadko zaopatrzonym w komory żywiczne. Oprócz uxi do rodziny należą rodzaje takie jak Duckesia, Humiria, Sacoglottis i Vantanea, z których wiele daje ciężkie drewno i owoce zjadane przez zwierzęta oraz miejscową ludność.

Wykorzystywane Części Uxi-Amarelo

Największe znaczenie w medycynie ludowej ma kora pnia, pozyskiwana z dorosłych drzew i sprzedawana w postaci suszonych wiórów lub proszku na targowiskach północnej Brazylii. Owoc, czyli elipsoidalny pestkowiec o żółtawym, oleistym i aromatycznym miąższu otaczającym bardzo twardą, zdrewniałą pestkę, spożywa się jako pokarm, a z miąższu tłoczy się żółty olej używany w kuchni i w domowych wyrobach. Liście i cienkie gałązki nie należą do najbardziej rozpowszechnionych zastosowań tradycyjnych, choć w niedawnych badaniach wykryto w nich te same związki, które występują w korze. Gęste i trwałe drewno wykorzystuje się w budownictwie, na słupy i w stolarstwie.

Zastosowania Etnobotaniczne i Tradycyjne Uxi-Amarelo

Zapiski etnobotaniczne opisują korę, niemal zawsze w postaci wywaru, jako domowy środek na różnego rodzaju stany zapalne, zapalenie stawów, biegunkę, cukrzycę i wysoki cholesterol, a przede wszystkim na dolegliwości żeńskiego układu rozrodczego. Wśród nich literatura wymienia stany zapalne i infekcje macicy, mięśniaki, torbiele jajników, zespół policystycznych jajników i zaburzenia miesiączkowania, a według niektórych relacji korę stosowano także jako środek antykoncepcyjny, a nawet poronny. Zastosowania te należą do amazońskiej tradycji ustnej i nieformalnego handlu na targach oraz w sklepach zielarskich, lecz nie są równoznaczne z leczeniem o udowodnionej skuteczności: żadne badanie z udziałem ludzi nie wykazało, by napar z uxi zmniejszał mięśniaki czy torbiele, a schorzenia te wymagają diagnozy i opieki ginekologicznej. Owoc z kolei ma zastosowanie głównie spożywcze i jada się go na surowo, z mąką z manioku, w lodach oraz w kremach.

Właściwości Lecznicze Uxi-Amarelo

Wymienione poniżej właściwości wynikają z badań laboratoryjnych, doświadczeń na zwierzętach lub z tradycyjnego stosowania, a żadna z nich nie została potwierdzona w badaniach klinicznych z udziałem ludzi.

  • Działanie hamujące alfa-glukozydazę (efekt zaobserwowany jedynie in vitro, który pomaga zrozumieć ludowe stosowanie w cukrzycy, ale nie uzasadnia takiego użycia)
  • Działanie hamujące cholinoesterazy (dane wyłącznie z badań in vitro, bez ustalonego znaczenia klinicznego)
  • Działanie przeciwbakteryjne o słabym nasileniu (umiarkowana aktywność wobec bakterii Gram-dodatnich w laboratorium; w innych badaniach aktywność przeciwdrobnoustrojowa okazała się słaba lub nieobecna)
  • Działanie przeciwbólowe (zmniejszenie liczby wywołanych skurczów brzucha u myszy otrzymujących wodno-etanolowy wyciąg z kory)
  • Działanie przeciwutleniające (zdolność wychwytywania wolnych rodników w testach chemicznych oraz zwiększona odporność na stres oksydacyjny u nicienia Caenorhabditis elegans)
  • Działanie przeciwzapalne (bergenina wyizolowana z kory wybiórczo hamowała enzym COX-2 in vitro, a wyciągi zmniejszały obrzęk u myszy; brak potwierdzenia u ludzi)

Szczegółowy Profil Fitochemiczny Uxi-Amarelo

W składzie chemicznym kory dominują związki fenolowe, z bergeniną jako głównym markerem, natomiast owoc wyróżnia się zawartością lipidów, błonnika i substancji o działaniu przeciwutleniającym.

  • Arabinogalaktan (polisacharyd wyizolowany z wywaru z kory i badany wyłącznie na hodowlach komórkowych)
  • Bergenina (C-glikozydowa pochodna kwasu 4-O-metylogalusowego, stanowiąca około 3% suchej kory w tradycyjnym naparze i do 4,75% w wyciągach metanolowych; występuje też w miąższu, liściach i gałązkach)
  • Błonnik, wapń i potas (istotne składniki odżywcze miąższu, w którym stwierdzono też wysoką zawartość glinu w porównaniu z innymi owocami amazońskimi)
  • Elagotaniny, takie jak kastalagina, punikalina i punikalagina (wykryte we wzbogaconym wyciągu fenolowym z kory)
  • Fridelina i triterpeny typu oleananu, takie jak kwas maslinowy (triterpeny wyizolowane z niepolarnych frakcji kory)
  • Garbniki (całkowita zawartość od 16% do 33% w wyciągach z kory, zależnie od metody ekstrakcji, co tłumaczy cierpki smak naparu)
  • Kwas galusowy, epikatechina i izokwercytryna (związki fenolowe zidentyfikowane metodami chromatograficznymi w wyciągu wodnym i we wzbogaconych frakcjach kory)
  • Nienasycone kwasy tłuszczowe z przewagą kwasu oleinowego (główny składnik oleju z miąższu, któremu towarzyszą kwas palmitynowy, fitosterole i tokoferole)

Formy Przygotowania i Stosowania Uxi-Amarelo

W tradycji amazońskiej korę gotuje się w wodzie przez kilka minut, uzyskując cierpki w smaku wywar, który pije się zwykle w ciągu dnia przez różnie długi czas, bez żadnego ujednolicenia dawki. W handlu kora występuje w postaci suszonej i rozdrobnionej, jako proszek, w kapsułkach i w wyciągach płynnych, często bez rejestracji sanitarnej i bez gwarancji tożsamości botanicznej czy zawartości bergeniny, na co zwracali już uwagę brazylijscy badacze analizujący produkty sprzedawane w tym kraju. Owoc spożywa się na świeżo lub w postaci słodyczy, lodów i kremów, a żółty olej z miąższu jest używany w kuchni regionalnej. Każde zastosowanie kory w celach zdrowotnych należy wcześniej omówić z wykwalifikowanym specjalistą, zwłaszcza w przypadku kobiet w wieku rozrodczym.

Synergia z Innymi Roślinami Leczniczymi

Ludowe Łączenie z Vilcacorą

W sklepach zielarskich i na targach północnej oraz północno-wschodniej Brazylii kora uxi-amarelo bywa często sprzedawana razem z korą vilcacory, zwanej też czepotą puszystą (Uncaria tomentosa), a połączenie to jest popularnie zachwalane przy dolegliwościach ginekologicznych, takich jak mięśniaki i torbiele. Ten duet to zwyczaj nieformalnego handlu, którego skuteczności ani bezpieczeństwa łącznego stosowania nie oceniło żadne badanie kliniczne, dlatego nie należy go traktować jako alternatywy dla diagnostyki lekarskiej tych schorzeń. Obie rośliny mają własne ograniczenia, także w okresie ciąży, co tym bardziej przemawia za konsultacją ze specjalistą przed jakimkolwiek łączeniem.

Amazońska Tradycja Przeciwzapalna

Uxi-amarelo należy do grupy amazońskich surowców ludowo stosowanych przy stanach zapalnych, obok olejku copaiba (Copaifera spp.) i oleju andiroba (Carapa guianensis), z których dwa ostatnie nakłada się głównie na skórę. Bliskość tych roślin ma charakter kulturowy i wynika z tradycji, a nie z farmakologii: nie ma badań, które sprawdzałyby ich połączenia, a łączenie kilku preparatów zwiększa ryzyko interakcji i działań niepożądanych.

Przepisy i Protokoły Użycia Uxi-Amarelo

Tradycyjny Wywar z Kory

Sposób przygotowania opisany w przekazach ludowych polega na gotowaniu niewielkiej porcji suszonej, rozdrobnionej kory w wodzie przez kilka minut, po czym napój odstawia się pod przykryciem i przecedza przed wypiciem. Te zastosowania opierają się na tradycyjnych przekazach i nie zastępują fachowej porady, a dla wywaru nie ustalono w badaniach z udziałem ludzi żadnej bezpiecznej dawki. W przypadku mięśniaków, torbieli, krwawienia poza miesiączką, bólu miednicy czy jakiejkolwiek innej dolegliwości ginekologicznej pierwszym krokiem zawsze powinna być wizyta u ginekologa, a napar nie może opóźniać badań ani zastępować leczenia zaleconego przez lekarza. Kobiety w ciąży, karmiące piersią oraz starające się o dziecko nie powinny ani przygotowywać, ani pić tego wywaru.

Spożywanie Owocu i Oleju

Jako pokarm miąższ uxi zeskrobuje się z pestki i je na surowo, miesza z mąką z manioku albo miksuje z mlekiem na kremy i lody, co jest powszechnym zwyczajem w Belém oraz w miastach w głębi stanów Pará i Amazonas. Olej tłoczony z miąższu, bogaty w kwas oleinowy, służy do przyrządzania potraw podobnie jak inne oleje roślinne. Ze względu na zawartość glinu stwierdzoną w miąższu w niedawnym badaniu naukowcy zalecają umiarkowane spożycie, choć owocu nie trzeba wykluczać z urozmaiconej diety.

Powyższe preparaty opierają się na tradycyjnych przekazach i nie zastępują fachowej porady. Przed każdym zastosowaniem wewnętrznym należy zapoznać się z przeciwwskazaniami i interakcjami opisanymi w niniejszym artykule.

Terapie Powiązane z Uxi-Amarelo

Fitoterapia Kliniczna

Uxi-amarelo nie figuruje na brazylijskiej krajowej liście roślin leczniczych istotnych dla publicznej służby zdrowia (RENISUS) ani nie ma oficjalnej monografii w farmakopeach czy w agencjach takich jak EMA, co oznacza, że dla kory nie istnieje uznane wskazanie kliniczne, ujednolicona postać farmaceutyczna ani zwalidowane dawkowanie. W badaniach naukowych zainteresowanie skupia się na bergeninie i potencjale przeciwzapalnym wyciągów, nadal na etapie przedklinicznym. Fitoterapeuci, którzy ewentualnie biorą tę roślinę pod uwagę, muszą uwzględnić niedostatek danych o bezpieczeństwie, wyniki wskazujące na genotoksyczność w komórkach oraz sygnały toksyczności wobec rozwoju zarodkowego w modelach zwierzęcych.

Tradycyjna Medycyna Amazońska

Brak udokumentowanego zastosowania uxi-amarelo w homeopatii. Miejsce tej rośliny jest w tradycyjnej medycynie amazońskiej, w której zielarze, akuszerki i sprzedawcy ziół przekazują ustnie sposób przygotowania kory i jej wskazania, zwłaszcza w zakresie zdrowia kobiet. Ta wiedza stanowi cenne dziedzictwo kulturowe i ukierunkowała znaczną część badań naukowych nad gatunkiem, jednak to, że jakieś zastosowanie jest dawne, nie dowodzi jego skuteczności ani bezpieczeństwa, zwłaszcza gdy w grę wchodzi ciąża lub choroby ginekologiczne wymagające diagnozy.

Przeciwwskazania i Skutki Uboczne Uxi-Amarelo

Ludowe stosowanie kory uxi-amarelo przy mięśniakach, torbielach jajników i innych dolegliwościach ginekologicznych jest zapisem etnobotanicznym, a nie leczeniem o wykazanej skuteczności. Mięśniaki, torbiele, zespół policystycznych jajników, nieprawidłowe krwawienia, ból miednicy, zaburzenia cyklu i infekcje dróg rodnych wymagają oceny lekarskiej i ginekologicznej z odpowiednimi badaniami, a stosowanie rośliny nie może zastępować ani opóźniać tej oceny ani leczenia zaleconego przez lekarza. Kora jest przeciwwskazana w ciąży, u kobiet starających się o dziecko oraz w okresie karmienia piersią: istnieją tradycyjne przekazy o jej stosowaniu jako środka poronnego i antykoncepcyjnego, a w badaniu na danio pręgowanych wyciąg wodno-etanolowy zwiększył częstość wad rozwojowych u zarodków, przez co sami autorzy zalecili szczególną ostrożność u kobiet w ciąży. Nie należy jej też podawać dzieciom ani młodzieży, ponieważ dla tej grupy wiekowej nie ma żadnych danych. W komórkach laboratoryjnych wodny wyciąg z kory i bergenina wykazały działanie genotoksyczne, czyli uszkadzały DNA, a wyciąg wodny okazał się ponadto mutagenny w części testów; inne badanie, przeprowadzone na wyciągu wzbogaconym, nie wykazało mutacji, ale całość tych wyników przemawia przeciwko długotrwałemu przyjmowaniu bez nadzoru specjalisty. Wysoka zawartość garbników może powodować dolegliwości żołądkowe, zaparcia i zmniejszenie wchłaniania żelaza, dlatego osoby z zapaleniem błony śluzowej żołądka, chorobą wrzodową lub niedokrwistością powinny zachować ostrożność. Testy toksyczności ostrej na myszach i danio pręgowanych nie wykazały śmiertelności w badanych dawkach, ale przewlekłej toksyczności u ludzi nigdy nie badano. W razie jakiejkolwiek nietypowej reakcji po użyciu należy przerwać stosowanie i zgłosić się do lekarza.

Interakcje z Lekami

Przewidywania komputerowe wskazują, że bergenina może hamować enzymy wątrobowe CYP2C9, CYP3A4 i CYP2C19, odpowiedzialne za metabolizm wielu leków, w tym leków przeciwzakrzepowych, takich jak warfaryna, leków przeciwpadaczkowych, przeciwdepresyjnych i inhibitorów pompy protonowej, więc jednoczesne stosowanie mogłoby teoretycznie zmieniać stężenie tych leków we krwi. Ponieważ wyciągi z kory hamowały alfa-glukozydazę w laboratorium, osoby przyjmujące leki przeciwcukrzycowe lub insulinę powinny liczyć się z teoretycznym ryzykiem dodatkowego spadku poziomu cukru we krwi. Nie ma badań dotyczących interakcji z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi, hormonalną terapią zastępczą ani lekami stosowanymi w leczeniu mięśniaków i endometriozy, dlatego takiego łączenia należy unikać bez zgody lekarza. Garbniki mogą zmniejszać wchłanianie suplementów żelaza i innych leków doustnych, więc rozsądnie jest zachować między nimi kilkugodzinny odstęp. Każdy, kto stale przyjmuje jakiekolwiek leki, powinien przed użyciem kory poinformować o tym lekarza lub farmaceutę.

Ciekawostki i Fakty Historyczne

Słowo "uxi", pochodzenia rdzennego i zwykle przypisywane językowi tupi, funkcjonowało w Amazonii na długo przed naukowym opisem drzewa, którego dokonał Jacques Huber, szwajcarski botanik pracujący przez wiele lat w Museu Paraense, obecnie Museu Paraense Emílio Goeldi w Belém. Drzewo rośnie powoli i może potrzebować ponad dziesięciu lat, by zacząć owocować, przez co znaczna część zbiorów nadal pochodzi z pozyskiwania w lasach naturalnych, a nie z sadów. Bardzo twarda, zdrewniała pestka owocu również wzbudziła zainteresowanie naukowców, a badanie z 2025 roku powiązało zmienność genetyczną drzew matecznych ze wschodniej Amazonii z cechami owocu i pestki, co jest cenną informacją dla przyszłych programów uprawy. W 2019 roku niemieccy i brazylijscy badacze wykazali, że wodny wyciąg z kory wydłużył życie nicienia Caenorhabditis elegans w warunkach laboratoryjnych, co jest ciekawym wynikiem, ale, jak podkreślili sami autorzy, daleko mu do oznaczania jakiegokolwiek podobnego efektu u ludzi.

Najczęściej Zadawane Pytania o Uxi-Amarelo

Czy Napar z Uxi-Amarelo Zmniejsza Mięśniaki lub Torbiele?

Nie ma dowodów naukowych, które by to potwierdzały. Stosowanie kory przy mięśniakach i torbielach jajników to element amazońskiej medycyny ludowej, a żadne badanie z udziałem ludzi nie oceniało takiego efektu. Mięśniaki i torbiele wymagają diagnozy na podstawie badań oraz opieki ginekologa, a napar nie może zastępować tej oceny ani jej opóźniać.

Czy Kobiety w Ciąży Mogą Pić Napar z Uxi-Amarelo?

Nie. Kora ma za sobą historię tradycyjnego stosowania jako środek poronny i antykoncepcyjny, a w badaniu na danio pręgowanych zaobserwowano więcej wad rozwojowych u zarodków wystawionych na działanie wyciągu. Z tego powodu należy unikać jej spożywania w ciąży, podczas starań o dziecko i w okresie karmienia piersią.

Czym Różni się Uxi-Amarelo od Uxi-Curuá?

To dwa różne gatunki z tej samej rodziny. Uxi-amarelo to Endopleura uchi, której owoc ma gładką skórkę, natomiast uxi-curuá to Duckesia verrucosa, o owocu z chropowatą powierzchnią. Badania nad leczniczą korą i bergeniną dotyczą uxi-amarelo.

Czy Owoc Uxi-Amarelo Podlega Tym Samym Ograniczeniom co Kora?

Nie do końca. Owoc jest tradycyjnym pożywieniem, spożywanym w Amazonii od pokoleń, i nie budzi tych samych obaw, które wiążą się z leczniczym stosowaniem skoncentrowanej kory. Mimo to w jednym z badań stwierdzono w miąższu stosunkowo wysoką zawartość glinu, a autorzy zalecają umiarkowane spożycie.

Czy Uxi-Amarelo Można Przyjmować Razem z Lekami?

Lepiej nie robić tego bez konsultacji. Przewidywania komputerowe sugerują, że bergenina może wpływać na enzymy wątrobowe metabolizujące wiele leków, a garbniki zawarte w korze mogą zmniejszać wchłanianie żelaza i innych leków doustnych. Osoby stale przyjmujące leki powinny wcześniej porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą.

Uwaga: ta treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady specjalisty. Przed zastosowaniem roślin leczniczych skonsultuj się z lekarzem lub fitoterapeutą, zwłaszcza w ciąży, w okresie karmienia piersią lub podczas przyjmowania leków.

Jak cytować ten artykuł

ABNT NATUGREENS. Uxi-Amarelo (Endopleura uchi): Właściwości i Zastosowanie. Natugreens, 22 lis. 2026. Disponível em: https://natugreens.com/pl/uxi-amarelo-endopleura-uchi-pl/. Dostęp dnia: 22 lis. 2026.
APA Natugreens. (2026). Uxi-Amarelo (Endopleura uchi): Właściwości i Zastosowanie. Natugreens. https://natugreens.com/pl/uxi-amarelo-endopleura-uchi-pl/

Bibliografia i Badania Naukowe

15 Cytowanych Źródeł

Na podstawie 15 cytowanych źródeł (14 Recenzowane Naukowo, 1 Uzupełniające).

Zobacz Wszystkie 15 Cytowanych Źródeł

Recenzowane Badania Naukowe (14)

  1. DOI2009 Nunomura, R. C. S., Oliveira, V. G., Da Silva, S. L., Nunomura, S. M. (2009). Characterization of bergenin in Endopleura uchi bark and its anti-inflammatory activity. Journal of the Brazilian Chemical Society, 20(6). ↗
  2. DOI2011 Politi, F. A. S., de Mello, J. C. P., Migliato, K. F., Nepomuceno, A. L. A., Moreira, R. R. D., Pietro, R. C. L. R. (2011). Antimicrobial, cytotoxic and antioxidant activities and determination of the total tannin content of bark extracts Endopleura uchi. International Journal of Molecular Sciences, 12(4), 2757-2768. ↗
  3. DOI2020 Muniz, M. P., Nunomura, S. M., Lima, E. S., Lima, A. S., Almeida, P. D. O., Nunomura, R. C. S. (2020). Quantification of bergenin, antioxidant activity and nitric oxide inhibition from bark, leaf and twig of Endopleura uchi. Química Nova, 43(4). ↗
  4. DOI2015 Silva, L. R., Teixeira, R. (2015). Phenolic profile and biological potential of Endopleura uchi extracts. Asian Pacific Journal of Tropical Medicine, 8(11), 889-897. ↗
  5. DOI2019 Peixoto, H., Roxo, M., Silva, E., Valente, K., Braun, M., Wang, X., Wink, M. (2019). Bark extract of the Amazonian tree Endopleura uchi (Humiriaceae) extends lifespan and enhances stress resistance in Caenorhabditis elegans. Molecules, 24(5), 915. ↗
  6. DOI2020 de Sá Hyacienth, B. M., Sánchez-Ortiz, B. L., Picanço, K. R. T., Pereira, A. C. M., de Sá Hyacienth, D. C., de Souza, G. C., Sarquis, R. S. F. R., Aduanga, G. M. G., Navarrete, A., Carvalho, J. C. T. (2020). Endopleura uchi (Huber) Cuatrec.: A medicinal plant for gynecological treatments. A reproductive toxicity assessment in zebrafish (Danio rerio). Journal of Ethnopharmacology, 250, 112457. ↗
  7. DOI2020 de Sá Hyacienth, B. M., Picanço, K. R. T., Sánchez-Ortiz, B. L., et al. (2020). Hydroethanolic extract from Endopleura uchi (Huber) Cuatrecasas and its marker bergenin: Toxicological and pharmacokinetic studies in silico and in vivo on zebrafish. Toxicology Reports, 7, 217-232. ↗
  8. DOI2024 de Lima e Souza Mesquita, G. C., Da Cruz, E. R., Corrêa, D. S., et al. (2024). Genotoxic and antiproliferative properties of Endopleura uchi bark aqueous extract. Journal of Toxicology and Environmental Health, Part A, 87, 516-531. ↗
  9. DOI2025 da Cruz, E. R., Corrêa, D. S., Miri, J. M., et al. (2025). Mutagenic assessment and toxicological impact of bergenin in a phenolic-enriched extract from Endopleura uchi (Huber) Cuatrec bark, a medicinal plant from the Amazon rainforest. Journal of Toxicology and Environmental Health, Part A, 88, 495-504. ↗
  10. DOI2021 Souza, M. K., Soares, G., Guilhon-Simplicio, F., Perez, A., Moura, C. (2021). Pharmacological evaluation of the antinociceptive and antiinflammatory activity of the species Endopleura uchi. Enciclopédia Biosfera, 18(38). ↗
  11. DOI2021 de Oliveira, R. T., dos Santos Rolim, C. S., do Nascimento Rolim, L., et al. (2021). Endopleura uchi: A review about its nutritional compounds, biological activities and production market. Food Research International, 139, 109884. ↗
  12. DOI2023 Oliveira, R. T., Castro, L. M., Nascimento, W. M., et al. (2023). Nutritional characterization, antioxidant activity and bergenin content of the pulp of Endopleura uchi. Acta Amazonica, 53(3), 254-263. ↗
  13. DOI2014 Bento, J. F., Noleto, G. R., de Oliveira Petkowicz, C. L. (2014). Isolation of an arabinogalactan from Endopleura uchi bark decoction and its effect on HeLa cells. Carbohydrate Polymers, 101, 871-877. ↗
  14. DOI2025 Costa, R. J. C., Rodrigues, J. I. M., Gallo, R., Corrêa, T. R., Felipe, S. H. S., Martins, W. B. R. (2025). Linking genetic variability to fruit and pyrene traits in Endopleura uchi genotypes from the Eastern Brazilian Amazon. Brazilian Journal of Biology, 85, e290725. ↗

Lektury Uzupełniające (1)

  1. 2025 Royal Botanic Gardens, Kew. (2025). Endopleura uchi (Huber) Cuatrec. Plants of the World Online. ↗

Może Cię Również Zainteresować

Czy jakość tłumaczenia tego artykułu jest zadowalająca?
Jak oceniają Państwo ten artykuł?
Średnia ocena: -
Zaktualizowano

Uxi-amarelo (Endopleura uchi): tradycyjne użycie amazońskiej kory, bergenina, przygotowanie i przeciwwskazania, ze szczególną ostrożnością w ciąży.

Natugreens

Natugreens

Zioła i Herbaty Lecznicze

Zespół redakcyjny Natugreens tworzą specjaliści z różnych dziedzin, działający w obszarze badań naukowych, dietetyki i komunikacji naukowej. Naszą misją jest dostarczanie jasnych, odpowiedzialnych i opartych na dowodach treści. Każda publikacja przechodzi kurację i redakcyjną weryfikację. W ten sposób zapewniamy spójność, precyzję i przejrzystość prezentowanych informacji.