Karbieniec pospolity (Lycopus europaeus L.), w krajach portugalskojęzycznych nazywany także pé-de-lobo, czyli wilcza stopa, to wieloletnia roślina zielna z rodziny Lamiaceae (jasnotowate), opisana przez Karola Linneusza i pochodząca z Europy oraz Azji. Gatunek zyskał miejsce w europejskiej fitoterapii przede wszystkim dzięki tradycyjnemu stosowaniu przy zaburzeniach tarczycy, poświadczonemu w medycynie ludowej od stuleci, a jego liście i części nadziemne zbiera się do przygotowania wyciągów, nalewek i naparów, które wykorzystują zawarte w nim związki bioaktywne.
W tradycji zielarskiej Lycopus europaeus wyróżnia się przypisywanym mu działaniem przeciwtarczycowym i był stosowany w łagodnej nadczynności tarczycy, co dziś ma sens wyłącznie pod kontrolą lekarza. Współczesne badania objęły część tych zastosowań i wykryły w roślinie flawonoidy oraz kwasy fenolowe, które w badaniach laboratoryjnych wiąże się z działaniem przeciwutleniającym, przeciwzapalnym i przeciwdrobnoustrojowym, natomiast działanie uspokajające pozostaje głównie w sferze przekazów tradycyjnych. Ponieważ roślina może u niektórych osób obniżać czynność tarczycy, jej stosowanie wymaga szczególnych środków ostrożności, które opisano w częściach poświęconych przygotowaniu, przeciwwskazaniom i najczęściej zadawanym pytaniom.
Nazwy ludowe i międzynarodowe
- Polski: karbieniec pospolity.
- Angielski: bugleweed, European bugleweed, gipsywort, gypsywort, water horehound.
- Francuski: chanvre d’eau, crumiève, grumène, lance du Christ, lycope d’Europe, marrube aquatique, patte de loup, pied de loup.
- Hiszpański: hierba de lobo, licopo europeo, lícopus, manrrubio, manrubio de agua, menta de burro, menta de lobo, patilobo, pie de lobo.
- Niemiecki: Europäischer Wolfsfuß, Gemeiner Wolfstrapp, Uferwolfstrapp, Wasserandorn, Wolfsfuß.
- Portugalski: marroio-de-água, pé-de-lobo.
- Włoski: erba sega, erba-sega comune, licopia, marrubio acquatico.
Synonimy botaniczne
We współczesnej literaturze naukowej nie ma szeroko akceptowanych synonimów botanicznych, które zastępowałyby nazwę Lycopus europaeus L., i to ona pozostaje najczęściej używaną nazwą we florach, bazach danych i badaniach farmakologicznych. Niektóre źródła odnotowują jednak podgatunki lub odmiany, takie jak Lycopus europaeus subsp. mollis (Kerner) Skalický, co nie zmienia przyjętej nazwy gatunku.
Rodzina botaniczna: Lamiaceae
Rodzina Lamiaceae, dawniej znana jako Labiatae, a po polsku nazywana jasnotowatymi, to rozległa rodzina roślin kwiatowych obejmująca około 236 rodzajów i ponad 7000 gatunków rozpowszechnionych na całym świecie. Należące do niej gatunki mają zwykle czworokątne łodygi, naprzeciwległe liście i dwuwargowe, często aromatyczne kwiaty, a grupa ma duże znaczenie gospodarcze, spożywcze i lecznicze, ponieważ obejmuje zioła kuchenne, takie jak bazylia, mięta, oregano, rozmaryn i tymianek, a także liczne rośliny ozdobne i lecznicze.
Karbieniec pospolity ma typowe cechy morfologiczne rodziny, w tym budowę kwiatu i obecność związków bioaktywnych, takich jak olejki eteryczne i kwasy fenolowe. Jasnotowate słyną z wytwarzania szerokiej gamy metabolitów wtórnych, które są przedmiotem intensywnych badań farmakologicznych, co przyczyniło się do opracowania fitofarmaceutyków i suplementów na bazie wielu gatunków z tej rodziny.
Wykorzystywane części do herbat i preparatów
W fitoterapii zainteresowanie skupia się na częściach nadziemnych karbieńca, które zbiera się w okresie kwitnienia i suszy, aby posłużyły jako podstawa różnych preparatów opisanych poniżej.
- Części nadziemne (kwiaty, liście i łodygi)
- Ekstrakty z części nadziemnych
- Nalewki z części nadziemnych
- Suszone liście
Uprawa, zbiór i suszenie
Lycopus europaeus to roślina wieloletnia, która dobrze rośnie na wilgotnych, żyznych glebach i często występuje na brzegach rzek, na bagnach i w rowach, w pełnym słońcu lub półcieniu. Można ją rozmnażać z nasion wiosną albo przez podział kłączy jesienią lub wiosną, a nasiona należy rozsiewać na powierzchni podłoża, ponieważ do kiełkowania potrzebują światła. Roślina jest odporna i w idealnych warunkach może stać się inwazyjna, dlatego warto uprawiać ją w donicach lub z barierami ograniczającymi jej rozrastanie się.
Części nadziemne (liście, kwiaty i młode łodygi) zbiera się zwykle w okresie kwitnienia, które na półkuli północnej trwa od lata do wczesnej jesieni, w suche dni i najlepiej rano, po obeschnięciu rosy. Surowiec można suszyć w cieniu, w dobrze przewietrzanym miejscu, i przechowywać w szczelnych pojemnikach ze szkła lub metalu, z dala od światła, ciepła i wilgoci, co pomaga zachować związki czynne nawet przez rok. To właściwie przeprowadzone suszenie decyduje o jakości surowca przeznaczonego do celów leczniczych.
Etnobotaniczne i tradycyjne zastosowania
Przekazy etnobotaniczne dotyczące karbieńca pochodzą głównie z europejskiej medycyny ludowej, która stosowała go przy dolegliwościach nerwowych, sercowych, oddechowych i trawiennych, a także w najlepiej znanym zastosowaniu związanym z tarczycą. Poniższe punkty opisują zastosowania tradycyjne, które nie są równoznaczne z potwierdzonymi wskazaniami.
- Bezsenność i nerwowość, zgodnie z tradycją ludową
- Działanie ściągające i moczopędne, według europejskiej medycyny ludowej
- Kaszel i zaburzenia oddechowe, według przekazów tradycyjnych
- Kołatanie serca, według przekazów tradycyjnych
- Łagodna nadczynność tarczycy, historyczne zastosowanie w europejskiej fitoterapii, które dziś wymaga nadzoru lekarskiego
- Łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, według zapisów tradycji zielarskiej
Właściwości terapeutyczne
Wymienione poniżej właściwości łączą przekazy tradycyjne z wynikami badań laboratoryjnych, badań na zwierzętach i niewielkich otwartych badań klinicznych, a żadna z nich nie zastępuje oceny pracownika ochrony zdrowia.
- Kardioprotekcyjne (spadek częstości akcji serca obserwowany u szczurów z wywołaną nadczynnością tarczycy oraz tradycyjne stosowanie przy kołataniu serca)
- Przeciwbiegunkowe (tradycyjne stosowanie przy biegunce, bez potwierdzenia w badaniach klinicznych)
- Przeciwbólowe (łagodzenie bólu według przekazów tradycyjnych, bez potwierdzenia w badaniach klinicznych)
- Przeciwdrobnoustrojowe (działanie wobec bakterii i niektórych grzybów obserwowane w testach laboratoryjnych)
- Przeciwtarczycowe (zmniejszenie aktywności tarczycy obserwowane u zwierząt i w niewielkich otwartych badaniach z łagodną nadczynnością tarczycy, stosowanie wyłącznie pod kontrolą lekarza)
- Przeciwutleniające (neutralizacja wolnych rodników obserwowana w testach laboratoryjnych)
- Przeciwzapalne (działanie przypisywane związkom fenolowym w badaniach laboratoryjnych)
- Uspokajające (przekazy tradycyjne dotyczące bezsenności, lęku i nerwowości)
Badania naukowe i kliniczne
Badania nad Lycopus europaeus koncentrowały się przede wszystkim na działaniu na tarczycę. U szczurów wyciąg etanolowy podawany doustnie obniżył stężenia T3, T4 i TSH, co autorzy przypisali działaniu zarówno ośrodkowemu, jak i na obwodową konwersję hormonów, a u szczurów z wywołaną nadczynnością tarczycy inny wyciąg zmniejszył częstość akcji serca, ciśnienie tętnicze i przerost serca bez zmiany stężeń hormonów. U ludzi dane pochodzą z badań otwartych, bez zaślepienia: badanie prospektywne z udziałem pacjentów z TSH poniżej 1,0 mU/l odnotowało zwiększone wydalanie T4 z moczem i zmniejszenie objawów, takich jak przyspieszona czynność serca rano, a badanie porejestracyjne z udziałem 403 pacjentów opisało złagodzenie objawów łagodnej nadczynności tarczycy i dobrą tolerancję.
Poza działaniem na tarczycę badania fitochemiczne wykazały obecność flawonoidów, garbników i kwasów fenolowych, takich jak kwas rozmarynowy, powiązanych z działaniem przeciwutleniającym, przeciwzapalnym i przeciwdrobnoustrojowym obserwowanym w laboratorium, również wobec szczepów klinicznych Staphylococcus aureus. Badania obejmują także inne obszary i poszukują mechanizmów molekularnych tych efektów, jednak dostępne wyniki nie są jeszcze równoznaczne z solidnym potwierdzeniem klinicznym, a roślina nie zastępuje konwencjonalnego leczenia chorób tarczycy.
Profil fitochemiczny
Skład chemiczny karbieńca wyróżnia się związkami fenolowymi, takimi jak kwas rozmarynowy i flawonoidy, obok garbników, pochodnych diterpenowych, gorzkiego olejku eterycznego i niektórych składników mineralnych.
- Ester metylowy kwasu pimarowego
- Flawonoidy (apigenina, kwercetyna, luteolina)
- Fluor
- Garbniki
- Gorzki olejek eteryczny
- Kwas litospermowy
- Kwasy fenolowe (kwas chlorogenowy, kwas elagowy, kwas kawowy, kwas rozmarynowy)
- Mangan
Oprócz związków fenolowych i estru kwasu pimarowego z gatunku wyizolowano diterpeny typu izopimaranu i abietanu, a jeden z tych diterpenów abietanowych, o charakterze fenolowym, wykazał działanie przeciwdrobnoustrojowe w testach laboratoryjnych. Kwas rozmarynowy regularnie pojawia się wśród głównych składników profili fenolowych rośliny, co pomaga wyjaśnić zainteresowanie, jakie budzi ona w badaniach nad aktywnością przeciwutleniającą.
Formy przygotowania (herbaty, nalewki, ekstrakty)
Karbieniec pospolity stosuje się w różnych postaciach, od domowych naparów po standaryzowane ekstrakty fitoterapii klinicznej. Ze względu na działanie na tarczycę ilość, częstotliwość i czas stosowania każdej z nich powinien ustalić pracownik ochrony zdrowia, a nie ogólne tabele dawkowania.
- Ekstrakty płynne
- Herbaty i napary (części nadziemne i liście)
- Kapsułki i tabletki (w fitoterapii klinicznej)
- Nalewki
Napar: przygotowuje się go z suszonych części nadziemnych zalanych świeżo zagotowaną wodą, pozostawiając pod przykryciem na 10 do 15 minut przed przecedzeniem, a zarówno ilość surowca, jak i liczba filiżanek dziennie wymagają indywidualnych zaleceń.
Nalewka: zwykle przygotowuje się ją w proporcji 1:5 na alkoholu 70% i przyjmuje rozcieńczoną w wodzie, w dawce dobranej przez specjalistę prowadzącego daną osobę.
Standaryzowane ekstrakty, kapsułki i tabletki: zawierają określone stężenie związków czynnych, a sposób stosowania powinien być zgodny z zaleceniem lekarza i instrukcją producenta, bez samodzielnego zwiększania dawki.
Stosowanie u dzieci: nie jest zalecane bez ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na hormonalne działanie rośliny.
Synergia z innymi roślinami
Połączenia opisywane dla czynności tarczycy
W literaturze endobiogenii i europejskiej fitoterapii klinicznej Lycopus europaeus pojawia się w połączeniach tradycyjnie stosowanych do modulowania czynności tarczycy, zawsze na zlecenie lekarza. Gdy opisywanym celem jest hamowanie FSH, wymieniane połączenie obejmuje Lithospermum officinale i Borago officinalis; w przypadku ośrodkowej aktywności tyreotropowej (TRH i TSH) roślinę łączy się z Lithospermum officinale i Leonurus cardiaca; a przy obwodowej aktywności tyreotropowej występuje obok Fabiana imbricata i Brassica oleracea. Według ich zwolenników połączenia te mają na celu szersze i bardziej zrównoważone działanie na układ hormonalny, nie ma jednak badań klinicznych potwierdzających taki efekt.
Połączenia w preparatach hormonalnych
W preparatach wspierających gospodarkę hormonalną to samo podejście opisuje łączenie karbieńca z Vitex agnus-castus, wymienianą w kontekście obwodowego hamowania estrogenów, oraz z Achillea millefolium, wymienianą jako wsparcie progesteronu. W obwodowym hamowaniu tarczycy wspomina się ponadto o preparatach gemmoterapeutycznych z Cornus sanguinea i Zea mays, a tradycja włącza karbieniec również do mieszanek stosowanych przy objawach związanych z zaburzeniami równowagi hormonalnej, takich jak lęk i kołatanie serca, ze względu na przypisywane mu działanie uspokajające i nasercowe.
Kilka z tych roślin ma własne ograniczenia dotyczące bezpieczeństwa, na przykład ogórecznik zawiera alkaloidy pirolizydynowe, które mogą działać toksycznie na wątrobę, dlatego każde połączenie powinien dobrać i nadzorować pracownik ochrony zdrowia, a przy chorobie tarczycy nigdy nie należy komponować go samodzielnie.
Przepisy i protokoły użycia
Napar z części nadziemnych
Składniki: suszone części nadziemne Lycopus europaeus w ilości ustalonej przez pracownika ochrony zdrowia oraz filiżanka (około 200 ml) świeżo zagotowanej wody.
Przygotowanie: Umieść suszone części nadziemne w filiżance, zalej świeżo zagotowaną wodą, przykryj i odstaw na 10 do 15 minut, a następnie przecedź. Ten napar jest tradycyjnie stosowany w europejskiej fitoterapii w łagodnej nadczynności tarczycy przebiegającej z nerwowością i kołataniem serca, jednak ponieważ roślina może obniżać czynność tarczycy, częstotliwość i czas stosowania powinien ustalić lekarz, który kontroluje także badania hormonalne. Przed użyciem skonsultuj się z pracownikiem ochrony zdrowia.
Nalewka z części nadziemnych
Składniki: 50 g suszonych części nadziemnych Lycopus europaeus i 250 ml alkoholu 70%.
Przygotowanie: Umieść części nadziemne w butelce z ciemnego szkła, zalej alkoholem, szczelnie zamknij i odstaw do maceracji na 2 do 4 tygodni, codziennie wstrząsając, a następnie przefiltruj i przechowuj płyn w buteleczce z zakraplaczem. Ta nalewka jest tradycyjnie stosowana w stanach lęku, nerwowości i kołatania serca związanych z zaburzeniami tarczycy lub stresem, a dawkę w kroplach, zawsze rozcieńczoną w wodzie, powinien ustalić pracownik ochrony zdrowia, ponieważ nalewka zawiera skoncentrowane substancje czynne rośliny.
Powyższe preparaty opierają się na tradycyjnych przekazach i nie zastępują fachowej porady. Przed każdym zastosowaniem wewnętrznym należy zapoznać się z przeciwwskazaniami i interakcjami opisanymi w niniejszym artykule.
Powiązane terapie
Endobiogenia
Endobiogenia, integracyjne podejście medyczne, wykorzystuje Lycopus europaeus w celu modulowania układu neuroendokrynnego, zwłaszcza w przypadkach rozregulowania tarczycy i gospodarki hormonalnej. W tym ujęciu roślinę uważa się za inhibitor ośrodkowych bodźców aktywności gonadotropowej i tyreotropowej (FSH, TRH i TSH) i stosuje w nalewkach macierzystych z zamiarem przywrócenia równowagi fizjologicznej, a wymienia się ją przede wszystkim przy podłożu autoimmunologicznym i zaburzeniach równowagi hormonalnej, w których modulowanie aktywności tarczycy i gonad zajmuje centralne miejsce w rozumowaniu klinicznym tej szkoły.
Fitoterapia kliniczna
We współczesnej fitoterapii klinicznej Lycopus europaeus stosuje się w zaburzeniach tarczycy głównie w postaci standaryzowanych ekstraktów i kapsułek, często o oznaczonej zawartości, aby zapewnić stałe stężenie związków czynnych. Opisywane zastosowanie to rola środka modulującego czynność tarczycy, zwłaszcza w subklinicznej lub łagodnej nadczynności tarczycy oraz w łagodzeniu towarzyszących objawów, takich jak tachykardia i nerwowość, przy zawsze indywidualnym zaleceniu, które uwzględnia profil pacjenta, badania hormonalne i możliwe interakcje z lekami.
Homeopatia
W homeopatii najczęściej wymienianym środkiem z tego rodzaju jest Lycopus virginicus, pokrewny gatunek północnoamerykański, opisywany w homeopatycznej materia medica przy dolegliwościach sercowych, takich jak tachykardia i kołatanie serca, oraz przy zaburzeniach tarczycy. Lycopus europaeus jest w tej praktyce znacznie rzadszy, ale zwykle opisuje się go w podobny sposób, z ukierunkowaniem na drażliwość, nadwrażliwość i zaburzenia nerwowe związane z brakiem równowagi endokrynnej, przy czym wskazania te należą do tradycyjnego przekazu homeopatii i nie mają potwierdzenia w badaniach klinicznych.
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Przeciwwskazania ogólne
Karbieniec pospolity (Lycopus europaeus) może u niektórych osób obniżać czynność tarczycy, według przekazów tradycyjnych i wstępnych badań. Osoby z niedoczynnością lub nadczynnością tarczycy albo przyjmujące leki na tarczycę powinny unikać tej rośliny lub przed jej użyciem skonsultować się z lekarzem. W niedoczynności tarczycy roślina jest przeciwwskazana, ponieważ może pogorszyć ten stan, jeszcze bardziej hamując czynność gruczołu.
Stosowanie jest przeciwwskazane w ciąży i w okresie karmienia piersią z powodu braku badań bezpieczeństwa i możliwego wpływu na gospodarkę hormonalną. Osoby z wolem (powiększeniem tarczycy) powinny stosować karbieniec wyłącznie z najwyższą ostrożnością i pod nadzorem lekarza, ponieważ roślina może w niektórych przypadkach wywołać lub nasilić wole. Dzieci oraz osoby ze znaną alergią na rośliny z rodziny Lamiaceae również powinny unikać jej spożywania, a stosowanie u dzieci nie jest zalecane bez ścisłego nadzoru lekarskiego.
Skutki uboczne
Skutki uboczne Lycopus europaeus są zwykle rzadkie i łagodne, ale mogą obejmować dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności lub biegunka, a także senność związaną z przypisywanymi roślinie właściwościami uspokajającymi. Długotrwałe stosowanie lub wysokie dawki mogą prowadzić do rozwoju wola albo pogłębić istniejącą niedoczynność tarczycy, a nagłe odstawienie po długotrwałym stosowaniu może nasilić objawy tarczycowe, dlatego również zakończenie stosowania powinno odbywać się pod kontrolą lekarza. U osób wrażliwych możliwe są reakcje alergiczne skóry, takie jak kontaktowe zapalenie skóry.
Interakcje z lekami
Lycopus europaeus może istotnie wchodzić w interakcje z lekami na tarczycę, takimi jak lewotyroksyna, zakłócając kontrolę hormonalną, do której dążą te leki, a w połączeniu z terapiami, które już zmniejszają aktywność gruczołu, może sprzyjać niedoczynności tarczycy. Roślina może również zakłócać badania tarczycy z użyciem radioaktywnego jodu, takie jak scyntygrafia, dlatego przed takimi procedurami należy poinformować lekarza o jej stosowaniu.
Ze względu na przypisywane roślinie właściwości uspokajające jej łączenie z lekami uspokajającymi i przeciwlękowymi wymaga ostrożności, ponieważ senność może się nasilić, a taka sama ostrożność dotyczy leków przeciwzakrzepowych, o których należy poinformować lekarza przed jakimkolwiek łączeniem. Osoby przyjmujące leki przeciwcukrzycowe (obniżające poziom glukozy) powinny kontrolować glikemię, ponieważ roślina może mieć łagodne działanie hipoglikemizujące, a każda osoba stale przyjmująca leki powinna skonsultować się z pracownikiem ochrony zdrowia przed rozpoczęciem stosowania Lycopus europaeus.
Ciekawostki
Nazwa rodzaju Lycopus pochodzi z greki i oznacza wilczą stopę, a ten obraz powraca w wielu ludowych nazwach rośliny, takich jak portugalskie pé-de-lobo, francuskie patte de loup i pied de loup, hiszpańskie pie de lobo czy niemieckie Wolfsfuß. Inne nazwy idą odmienną drogą i zbliżają gatunek do szanty, jak portugalskie marroio-de-água, francuskie marrube aquatique, angielskie water horehound i dawna niemiecka nazwa Wasserandorn, które przywołują także wilgotne środowisko brzegów rzek, bagien i rowów, gdzie roślina zwykle rośnie.
Gatunek opisał Karol Linneusz, co wyjaśnia skrót L. po nazwie naukowej, i należy on do rodziny, która przez długi czas nosiła nazwę Labiatae, nawiązującą do dwuwargowych kwiatów. W tradycyjnej medycynie europejskiej przekazy o stosowaniu karbieńca sięgają kilku stuleci wstecz, a zainteresowanie rośliną w kontekście tarczycy dotarło do przemysłu farmaceutycznego: wyciąg sprzedawany w Niemczech był przedmiotem badania porejestracyjnego z udziałem 403 pacjentów, opublikowanego w 2013 roku.
W homeopatii najczęściej stosowanym gatunkiem z tego rodzaju nie jest gatunek europejski, lecz Lycopus virginicus z Ameryki Północnej, choć obie rośliny mają podobne profile fitochemiczne. Osoby uprawiające karbieniec pospolity często zaskakuje żywotność tego gatunku, który w idealnych warunkach może stać się inwazyjny, a jego nasiona dobrze kiełkują tylko wtedy, gdy mają dostęp do światła, dlatego pozostawia się je na powierzchni gleby. Roślina figuruje także w bazie danych EPPO, Europejskiej i Śródziemnomorskiej Organizacji Ochrony Roślin, pod kodem LYAEU.
Najczęściej zadawane pytania
Czy karbieniec pospolity pomaga regulować pracę tarczycy?
Europejska fitoterapia tradycyjnie stosuje karbieniec w łagodnej nadczynności tarczycy, a wstępne badania na zwierzętach i niewielkie otwarte badania kliniczne odnotowały zmniejszenie objawów oraz zmiany parametrów tarczycowych. Wyniki te nie są równoznaczne z ostatecznym potwierdzeniem, a ponieważ roślina może u niektórych osób obniżać czynność tarczycy, należy ją stosować wyłącznie pod kontrolą lekarza, bez zastępowania konwencjonalnego leczenia.
Czy osoby z zaburzeniami tarczycy mogą stosować karbieniec pospolity?
Osoby z niedoczynnością lub nadczynnością tarczycy albo przyjmujące leki na tarczycę powinny unikać tej rośliny lub przed jej użyciem skonsultować się z lekarzem. W niedoczynności tarczycy karbieniec jest przeciwwskazany, ponieważ może pogorszyć ten stan, a osoby z wolem powinny go stosować wyłącznie z najwyższą ostrożnością i pod nadzorem lekarza.
Czy karbieniec pospolity można stosować codziennie?
Codzienne stosowanie powinno odbywać się wyłącznie przez określony czas i pod nadzorem pracownika ochrony zdrowia, ze względu na działanie rośliny na tarczycę. Długotrwałe stosowanie lub wysokie dawki mogą prowadzić do powstania wola albo pogłębić istniejącą niedoczynność tarczycy, a także odstawienie powinno odbywać się pod kontrolą lekarza.
Czy karbieniec pospolity wchodzi w interakcje z lekami?
Tak, roślina może wchodzić w interakcje z lekami na tarczycę, takimi jak lewotyroksyna, oraz z lekami uspokajającymi i przeciwlękowymi, nasilając senność. Wymaga też ostrożności przy lekach przeciwzakrzepowych i przeciwcukrzycowych, a każda osoba stale przyjmująca leki powinna przed rozpoczęciem stosowania skonsultować się z pracownikiem ochrony zdrowia.
Czy kobiety w ciąży, karmiące piersią i dzieci mogą stosować karbieniec pospolity?
Karbieniec pospolity jest przeciwwskazany w ciąży i w okresie karmienia piersią ze względu na działanie hormonalne i brak danych dotyczących bezpieczeństwa. U dzieci jego stosowanie nie jest zalecane bez ścisłego nadzoru lekarskiego, ponieważ roślina może wpływać na rozwój hormonalny, a brakuje badań dotyczących tej grupy wiekowej.
Czym karbieniec pospolity różni się od gatunku północnoamerykańskiego?
Lycopus europaeus występuje w Europie i Azji, natomiast Lycopus virginicus pochodzi z Ameryki Północnej, a oba gatunki z tego rodzaju mają podobne tradycyjne zastosowania, związane głównie z tarczycą. Ich profile fitochemiczne są zbliżone, ale mogą występować subtelne różnice w stężeniach związków czynnych, a w homeopatii częściej stosuje się gatunek północnoamerykański.
Uwaga: ta treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady specjalisty. Przed zastosowaniem roślin leczniczych skonsultuj się z lekarzem lub fitoterapeutą, zwłaszcza w ciąży, w okresie karmienia piersią lub podczas przyjmowania leków.
Referencje i badania naukowe
Zobacz Wszystkie 10 Cytowanych Źródeł
Recenzowane Badania Naukowe (8)
- PMC2008 Beer AM, et al. Lycopus europaeus (Gypsywort): effects on the thyroidal parameters and symptoms associated with thyroid function. Phytomedicine. 2008.
- PMC2013 Eiling R, et al. Improvement of symptoms in mild hyperthyroidism with an extract of Lycopus europaeus (Thyreogutt mono). Wien Med Wochenschr. 2013.
- PMC2015 Fialová S, et al. Lycopus europaeus: phenolic fingerprint, antioxidant activity and antimicrobial effect on clinical Staphylococcus aureus strains. Nat Prod Res. 2015.
- PMC2000 Hussein AA, et al. Isopimarane diterpenoids from Lycopus europaeus. J Nat Prod. 2000.
- PMC2010 Radulović N, et al. Antimicrobial phenolic abietane diterpene from Lycopus europaeus L. (Lamiaceae). Bioorg Med Chem Lett. 2010.
- PMC2020 Trajčíková E, et al. Antimicrobial and Antioxidant Properties of Four Lycopus Taxa and an Interaction Study of Their Major Compounds. Molecules. 2020.
- PMC2006 Vonhoff C, et al. Extract of Lycopus europaeus L. reduces cardiac signs of hyperthyroidism in rats. Life Sci. 2006.
- PMC1994 Winterhoff H, et al. Endocrine effects of Lycopus europaeus L. following oral application. Arzneimittelforschung. 1994.
Lektury Uzupełniające (2)
- EPPO Global Database. Lycopus europaeus (LYAEU).
- 2019 Hedayat KM, Lapraz JC. The Theory of Endobiogeny. 2019.
