Carica papaya L. / Papaja, w Polsce nazywana papają lub melonowcem właściwym, to wieloletnia roślina o pokroju drzewiastym z rodziny melonowcowatych (Caricaceae), pochodząca z Mezoameryki, a dokładniej z południowego Meksyku i Ameryki Środkowej. Dziś uprawia się ją w praktycznie wszystkich regionach tropikalnych świata ze względu na pożywne owoce. Oprócz ważnej roli w żywieniu papaja zajmuje istotne miejsce w medycynie tradycyjnej wielu ludów, które wykorzystują liście, owoce, nasiona i lateks do bardzo różnych celów, a wiedza ta niemal zawsze przechodzi z pokolenia na pokolenie.
Melonowiec zwraca uwagę szybkim wzrostem i niemal nieprzerwanym owocowaniem przez cały rok. Jego duże, dłoniaste liście, podobnie jak owoc, zawierają związki bioaktywne, takie jak enzym papaina, witaminy, składniki mineralne i przeciwutleniacze. Współczesne badania naukowe analizują wiele z tych tradycyjnych zastosowań i potwierdziły już wartość odżywczą owocu. Większość przypisywanych roślinie działań leczniczych opiera się jednak wciąż na badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach, co wymaga ostrożności przy przekładaniu tradycji na zalecenia zdrowotne.
Nazwy ludowe i międzynarodowe
Ponieważ papaję uprawia się na wielu kontynentach, w każdym języku otrzymała własne nazwy. Niektóre z nich odróżniają drzewo od owocu, jak mamoeiro i mamão w portugalskim czy papayer i papaye we francuskim. W angielszczyźnie północnoamerykańskiej słowo pawpaw oznacza także inną roślinę, Asimina triloba, co wymaga uwagi przy lekturze tekstów obcojęzycznych.
- Polski: melonowiec właściwy, papaja.
- Angielski: papaw, papaya, pawpaw.
- Francuski: papaye, papayer.
- Hiszpański: fruta bomba (Kuba), lechosa, papaya, papayón.
- Niemiecki: Melonenbaum, Papaya.
- Portugalski: mamão, mamoeiro, papaia; papaeira (Portugalia).
- Włoski: carica, papaia.
Synonimy botaniczne
Akceptowaną nazwą naukową papai jest Carica papaya L., opublikowana przez Linneusza, jednak w historii botaniki gatunek otrzymał wiele innych nazw, które dziś traktuje się jako synonimy. Odzwierciedlają one klasyfikacje i obserwacje botaników z różnych epok i regionów, a ich znajomość jest kluczowa dla precyzyjnej identyfikacji gatunku w badaniach naukowych, zielnikach i dawnych dziełach. Sam rodzaj Papaya Mill., występujący w części tych nazw, uznaje się obecnie za synonim rodzaju Carica.
- Carica bourgeaei Solms
- Carica citriformis J.Jacq. ex Spreng.
- Carica cubensis Solms
- Carica hermaphrodita Blanco
- Papaya carica Gaertn.
- Papaya cimarrona Sint. ex Kuntze
- Papaya citriformis (Jacq.) A. DC.
- Papaya communis Noronha
- Papaya edulis var. pyriformis Bojer
Rodzina botaniczna: Caricaceae
Carica papaya należy do rodziny melonowcowatych (Caricaceae), obejmującej sześć rodzajów i około 34 gatunków drzew i krzewów. Rośliny te występują głównie w tropikalnych regionach Ameryki Środkowej i Południowej, a tylko nieliczne gatunki pochodzą z Afryki. Cechuje je obecność lateksu w tkankach oraz zwykle duże, mięsiste owoce, a papaja jest wśród nich gatunkiem najbardziej znanym, zarówno ze względu na znaczenie gospodarcze, jak i na tradycyjne zastosowanie lecznicze.
Wykorzystywane części do herbat i preparatów
Medycyna tradycyjna wykorzystuje różne części melonowca, a każda z nich ma własne zastosowania i wymaga innych środków ostrożności. Dojrzały owoc jest zwykłym produktem spożywczym, natomiast niedojrzały owoc, nasiona i lateks wymagają szczególnej uwagi, zwłaszcza w czasie ciąży.
- Lateks (z niedojrzałego owocu)
- Liście (świeże i suszone)
- Nasiona
- Owoce (dojrzałe i niedojrzałe)
Etnobotaniczne i tradycyjne zastosowania
Zebrane poniżej zastosowania pochodzą z medycyny ludowej różnych regionów tropikalnych i nie są równoznaczne z potwierdzonymi wskazaniami, dlatego żadne z nich nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani konwencjonalnego leczenia.
- Antykoncepcyjne i poronne (tradycyjne zapisy dotyczą niedojrzałego owocu i nasion; stosowanie niebezpieczne, zob. Przeciwwskazania)
- Antyseptyczne
- Astma (palenie liści, praktyka tradycyjna odradzana, ponieważ dym podrażnia drogi oddechowe)
- Bóle żołądka
- Cukrzyca (zapis tradycyjny; nie zastępuje leków)
- Denga (herbata lub sok z liści w stanach gorączkowych; nie zastępuje pomocy lekarskiej)
- Dermatozy (brodawki i odciski)
- Gojenie ran (tradycyjne stosowanie zewnętrzne)
- Gorączka (zwłaszcza herbata lub sok z liści)
- Łagodzenie bólów menstruacyjnych
- Malaria (zapis tradycyjny; nie zastępuje leczenia przeciwmalarycznego)
- Nadciśnienie tętnicze
- Ogólny tonik (osłabienie)
- Pobudzanie funkcji rozrodczych (zapis tradycyjny)
- Problemy żołądkowo-jelitowe (owrzodzenia, robaczyce)
- Przeciwrobacze (tradycyjnie odnotowywane wydalanie robaków jelitowych, zwłaszcza przy użyciu nasion)
- Przeciwzapalne
- Zaburzenia trawienia (dyspepsja, niestrawność, wzdęcia)
- Zakażenia bakteryjne
- Zaparcia
Właściwości terapeutyczne
Opisane poniżej właściwości odnotowano głównie w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach, niemal zawsze z użyciem ekstraktów z liści, owoców lub nasion w stężeniach znacznie odbiegających od tych, które dostarcza zjedzenie owocu. Badania kliniczne z udziałem ludzi wciąż są natomiast nieliczne.
- Antyoksydacyjne (wpływ na wolne rodniki w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach)
- Antyproliferacyjne (aktywność obserwowana w badaniach laboratoryjnych, bez potwierdzenia klinicznego)
- Gojące (tradycyjne stosowanie zewnętrzne, analizowane w badaniach wstępnych)
- Hipocholesterolemiczne (spadek cholesterolu obserwowany w badaniach wstępnych)
- Hipoglikemizujące (obniżenie glikemii obserwowane w modelach zwierzęcych; nie zastępuje leków)
- Immunomodulujące (modulacja układu odpornościowego analizowana w badaniach wstępnych)
- Kardioprotekcyjne (działanie sugerowane w badaniach na zwierzętach)
- Neuroprotekcyjne (działanie analizowane w modelach doświadczalnych)
- Przeciwbakteryjne (aktywność obserwowana w badaniach laboratoryjnych)
- Przeciwwirusowe (aktywność analizowana w badaniach wstępnych)
- Przeciwzapalne (działanie opisane w badaniach przedklinicznych z ekstraktami z liści)
- Wspomagające trawienie (papaina to enzym rozkładający białka)
Profil fitochemiczny
Skład chemiczny melonowca znacznie różni się w zależności od części rośliny i stopnia dojrzałości owocu. Lateks niedojrzałego owocu jest bogaty w enzymy proteolityczne, papainę i chymopapainę. Dojrzały miąższ zawiera z kolei karotenoidy, takie jak beta-karoten i likopen, których proporcje różnią się między skórką a miąższem oraz między odmianami o miąższu żółtym i czerwonym. Badacze śledzili także zawartość glukozynolanu benzylowego i jego pochodnej, izotiocyjanianu benzylu, w trakcie rozwoju i dojrzewania owocu, a w tkankach rośliny zidentyfikowali glikozydy cyjanogenne, na przykład prunazynę.
- Alkaloidy (karpaina, w liściach)
- Beta-karoten
- Cyjanoglikozydy (prunazyna)
- Enzymy (chymopapaina, papaina)
- Flawonoidy
- Garbniki
- Glukozynolan benzylowy
- Izotiocyjanian benzylu
- Karotenoidy
- Likopen
- Luteina
- Saponiny
- Składniki mineralne (cynk, magnez, mangan, potas, wapń, żelazo)
- Witaminy (A, C, E)
- Związki fenolowe
Formy przygotowania (herbaty, nalewki, ekstrakty)
Dojrzały owoc spożywa się jako pokarm, na surowo albo w sokach i deserach, natomiast tradycyjne preparaty lecznicze przygotowuje się głównie z liści, do stosowania wewnętrznego lub zewnętrznego. Ekstrakty, nalewki i inne formy skoncentrowane należy stosować wyłącznie pod nadzorem specjalisty ochrony zdrowia, który oceni odpowiednie stężenie i czas stosowania dla danej osoby.
- Dojrzały owoc (spożycie jako pokarm)
- Ekstrakt płynny
- Ekstrakt suchy
- Herbata lub napar (świeże lub suszone liście)
- Kataplazm (liście, niedojrzały owoc)
- Kompresy (z naparu)
- Krem (z ekstraktami)
- Nalewka (liście)
- Sok (liście)
Synergia z innymi roślinami
Zdrowie układu pokarmowego
Połączenie papai (Carica papaya) z imbirem (Zingiber officinale) i miętą pieprzową (Mentha × piperita) tradycyjnie stosuje się przy dolegliwościach trawiennych, takich jak niestrawność, wzdęcia i nudności. W tym zestawieniu papaina z owocu uczestniczy w rozkładzie białek, a imbir i mięta pieprzowa są znane w tradycji z właściwości wiatropędnych i rozkurczowych, co wyjaśnia ich wspólne stosowanie w zapisach ludowych dotyczących komfortu przewodu pokarmowego.
Wsparcie odporności
W okresach grypy i przeziębień tradycja łączy papaję z jeżówką purpurową (Echinacea purpurea) i bzem czarnym (Sambucus nigra). Połączenie to zestawia witaminy i przeciwutleniacze owocu ze związkami obu tych roślin, badanymi pod kątem możliwego wpływu na układ odpornościowy. Takie połączenie nie zastępuje szczepień ani leczenia, a osoby z chorobami autoimmunologicznymi lub przyjmujące leki immunosupresyjne powinny skonsultować się ze specjalistą przed zastosowaniem jeżówki.
Działanie przeciwzapalne
Połączenie papai z kurkumą (Curcuma longa) lub imbirem (Zingiber officinale) pojawia się w tradycyjnych zapisach dotyczących bólów stawów i mięśni oraz przewlekłych stanów zapalnych. Papaina i przeciwutleniacze papai łączą się tu z kurkuminą z kurkumy i gingerolami z imbiru, czyli związkami, których działanie przeciwzapalne analizuje się w badaniach doświadczalnych. Ponieważ imbir i kurkuma mogą również wpływać na krzepnięcie krwi, osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny unikać tego połączenia bez porady specjalisty.
Przepisy i protokoły użycia
Poniższe przepisy opisują tradycyjne preparaty, których kobiety w ciąży powinny unikać, a ilości należy ustalić ze specjalistą, ponieważ dla liści i nasion melonowca nie określono dawek w badaniach klinicznych.
Herbata z liści papai (napar)
Składniki: niewielka ilość posiekanego świeżego liścia papai lub suszonego liścia oraz woda.
Sposób przygotowania: dokładnie umyj świeży liść lub użyj suszonego, zagotuj wodę, zdejmij ją z ognia i dodaj liść. Parz pod przykryciem od 10 do 15 minut w przypadku świeżego liścia lub od 5 do 10 minut w przypadku suszonego, a następnie przecedź i pij letnią. Herbatę można według uznania osłodzić miodem lub dodać do niej kilka kropli cytryny. Ilość liścia, częstotliwość i czas stosowania należy ustalić ze specjalistą, ponieważ liście melonowca bardzo różnią się wielkością, przez co domowe miary są mało wiarygodne.
Tradycyjne zastosowanie: herbatę tradycyjnie stosuje się przy dolegliwościach trawiennych i w stanach gorączkowych.
Sok z liści papai
Składniki: świeży liść papai w ilości wskazanej przez specjalistę oraz odrobina wody.
Sposób przygotowania: umyj i posiekaj świeży liść, zmiksuj go z wodą w blenderze na jednolitą masę, przecedź i wypij od razu. W niektórych kulturach sok ten tradycyjnie stosuje się przy gorączce, także w przebiegu dengi, a w takiej sytuacji kontrola lekarska jest niezbędna, ponieważ choroba może przebiegać z objawami alarmowymi wymagającymi natychmiastowej pomocy.
Nasiona papai (zastosowanie kulinarne i tradycyjne)
Składniki: świeże lub suszone nasiona papai.
Sposób przygotowania: nasiona można żuć na świeżo albo po wysuszeniu zmielić i używać jako przyprawy do sałatek, koktajli i innych potraw, zawsze w małych ilościach, ponieważ mają ostry smak, a w dużych ilościach mogą działać przeczyszczająco lub wywoływać dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Tradycja stosuje je jako środek przeciwrobaczy i wspomagający trawienie, ale stosowanie lecznicze powinno odbywać się pod nadzorem specjalisty, a nasiona są przeciwwskazane w ciąży.
Kataplazm z niedojrzałej papai
Składniki: starty miąższ niedojrzałej papai.
Sposób przygotowania: zetrzyj miąższ niedojrzałej papai i nałóż na ukąszenia owadów, drobne powierzchowne rany lub miejsca objęte stanem zapalnym skóry, przykryj czystą gazą i pozostaw na 20 do 30 minut. Tradycja przypisuje papainie z niedojrzałego owocu rolę w oczyszczaniu ran i łagodzeniu miejscowego stanu zapalnego, jednak lateks może podrażniać skórę i wywoływać reakcje alergiczne, dlatego warto najpierw wypróbować kataplazm na małym fragmencie skóry i nie stosować go na głębokie lub zakażone rany ani u osób uczulonych na lateks.
Powyższe preparaty opierają się na tradycyjnych przekazach i nie zastępują fachowej porady. Przed każdym zastosowaniem wewnętrznym należy zapoznać się z przeciwwskazaniami i interakcjami opisanymi w niniejszym artykule.
Powiązane terapie
Homeopatia
W homeopatii Carica papaya występuje w postaci nalewki macierzystej i rozcieńczeń potencjalizowanych, takich jak 30 CH, które tradycja homeopatyczna stosuje przy dolegliwościach trawiennych, na przykład niestrawności i dyspepsji, oraz przy zaburzeniach związanych z wątrobą. Według producentów preparatów homeopatycznych nalewkę otrzymuje się z mlecznego soku niedojrzałego owocu, bogatego w papainę. Brak klinicznych dowodów skuteczności w tych zastosowaniach, a utrzymujące się objawy, takie jak niewyjaśniona utrata masy ciała, wymagają diagnostyki lekarskiej przed jakimkolwiek podejściem uzupełniającym. Wybór potencji i dawkowania należy do wykwalifikowanego specjalisty homeopatii.
Żywienie i enzymy trawienne
Papaina pozyskiwana z lateksu niedojrzałego owocu jest stosowana w przemyśle spożywczym do zmiękczania mięsa i wchodzi w skład suplementów z enzymami trawiennymi, których przyjmowanie powinno odbywać się pod nadzorem specjalisty, zwłaszcza u osób uczulonych na lateks, papaję lub samą papainę. W dietetyce dojrzały owoc ceni się jako źródło karotenoidów, witaminy C i błonnika w ramach urozmaiconej diety.
Przeciwwskazania i skutki uboczne
Ciąża, niedojrzały owoc, nasiona i lateks
Dojrzały owoc melonowca jest powszechnym i bezpiecznym produktem spożywczym, ale zielony (niedojrzały) owoc, nasiona i lateks zawierają związki o działaniu uterotonicznym, tradycyjnie wiązanym z ryzykiem poronienia i porodu przedwczesnego. Dlatego zielona papaja, nasiona i lateks są przeciwwskazane w ciąży, ze względu na tradycyjne stosowanie jako środek poronny oraz zawartość papainy w stężeniu, które może pobudzać skurcze macicy, natomiast dojrzały owoc w zwykłych ilościach spożywczych nie niesie tego ryzyka. Autorzy badania na modelu szczurzym stwierdzili, że lateks, obecny w wysokim stężeniu w niedojrzałym i półdojrzałym owocu, wywołuje wyraźne skurcze macicy, podczas gdy spożycie dojrzałego owocu nie wiązało się z istotnym ryzykiem. Herbat, soków i ekstraktów z liści należy również unikać w czasie ciąży i karmienia piersią, podobnie jak stosowania leczniczego u dzieci, z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa.
Alergie i ogólne przeciwwskazania
Papaja (Carica papaya) jest przeciwwskazana u osób ze stwierdzoną alergią na roślinę lub na którykolwiek z jej składników, na przykład papainę. Reakcje mogą obejmować kontaktowe zapalenie skóry, pokrzywkę, a w rzadkich przypadkach anafilaksję. Lateks może też wywoływać kontaktową reakcję alergiczną u osób wrażliwych na lateks naturalny (alergia krzyżowa), dlatego osoby uczulone na rękawiczki lub inne wyroby z kauczuku naturalnego powinny zachować szczególną ostrożność wobec owocu, a przede wszystkim wobec lateksu.
Osoby z zaburzeniami krzepnięcia lub przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny zachować ostrożność, ponieważ lecznicze preparaty z papai mogą nasilać działanie tych leków. Osoby z chorobą wątroby lub cukrzycą powinny stosować lecznicze produkty z papai wyłącznie pod nadzorem lekarza, ponieważ roślina może wchodzić w interakcje z lekami i zmieniać poziom glukozy we krwi.
Częste skutki uboczne
Skutki uboczne papai są zwykle łagodne i rzadkie. Mogą obejmować dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka czy podrażnienie żołądka, zwłaszcza przy spożywaniu liści lub ekstraktów w dużych dawkach. Nasiona w dużych ilościach mogą działać przeczyszczająco lub wywoływać dolegliwości żołądkowo-jelitowe, a miejscowe stosowanie lateksu lub ekstraktów może powodować podrażnienie skóry lub reakcje alergiczne u osób wrażliwych.
Interakcje z lekami
Papaja może wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi, takimi jak warfaryna, zwiększając ryzyko krwawień. Badania doświadczalne sugerują ponadto, że ekstrakty z rośliny wpływają na metabolizm innych leków za pośrednictwem układu cytochromu P450. Osoby przyjmujące leki hipoglikemizujące, czyli leki na cukrzycę, powinny uważnie monitorować poziom glukozy ze względu na możliwy wpływ preparatów leczniczych na cukier we krwi. Przed zastosowaniem papai w celach leczniczych, zwłaszcza razem z innymi lekami, skonsultuj się ze specjalistą.
Ciekawostki
Anielski owoc Kolumba
Według przekazów Krzysztof Kolumb, skosztowawszy papai po raz pierwszy, miał nazwać ją „owocem aniołów” ze względu na słodki smak i miękką konsystencję, choć dokładne pochodzenie tego określenia jest niepewne. Prawdziwa czy nie, historia ta przyczyniła się do upowszechnienia pozytywnego wrażenia, jakie owoc wywarł na europejskich odkrywcach.
Pierwsze transgeniczne drzewo owocowe ze zsekwencjonowanym genomem
Carica papaya była pierwszym transgenicznym drzewem owocowym, którego genom zsekwencjonowano, w pracy opublikowanej w 2008 roku na podstawie odmiany 'SunUp’. Modyfikację genetyczną opracowano w odpowiedzi na spustoszenie, jakie w latach 90. XX wieku wywołał na Hawajach wirus pierścieniowej plamistości papai (PRSV), kiedy odporne odmiany, takie jak 'SunUp’ i 'Rainbow’, dopuszczono do uprawy i pomogły one uratować produkcję papai w regionie.
Dawne zastosowanie w kuchni i medycynie
Rdzenne ludy Mezoameryki od stuleci wykorzystują papaję zarówno w żywieniu, jak i w medycynie tradycyjnej. Niedojrzały owoc i jego lateks, bogate w papainę, służyły do zmiękczania mięsa oraz w domowych środkach na różne dolegliwości, a praktyka ta przetrwała w wielu kulturach do dziś.
Różne płcie melonowca
Rośliny papai mogą mieć trzy płcie: męską, która wytwarza wyłącznie pyłek; żeńską, która zwykle owocuje po zapyleniu; oraz obupłciową, z kwiatami łączącymi organy męskie i żeńskie, zdolnymi do samozapylenia. Większość plantacji towarowych wykorzystuje rośliny obupłciowe właśnie po to, by zapewnić owocowanie bez konieczności obecności okazów męskich.
Najczęściej zadawane pytania
Czy herbata z liści papai jest bezpieczna dla wszystkich?
Dostępne dane opisują głównie łagodne działania niepożądane u dorosłych, takie jak dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Mimo to herbata nie jest odpowiednia dla wszystkich: kobiety w ciąży i karmiące piersią, dzieci, osoby uczulone na papaję, papainę lub lateks oraz osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub hipoglikemizujące powinny jej unikać albo przed użyciem skonsultować się z lekarzem. Nadzór specjalisty zaleca się również osobom z chorobą wątroby.
Jakie są tradycyjne zastosowania herbaty z papai?
Herbatę z liści papai tradycyjnie stosuje się przy dolegliwościach trawiennych i w stanach gorączkowych. Badania laboratoryjne analizują jej możliwe działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i immunomodulujące. W niektórych kulturach stosuje się ją również przy dendze, z zamiarem zwiększenia liczby płytek krwi, ale to zastosowanie wymaga dalszych badań i nigdy nie zwalnia z kontroli lekarskiej.
Jak przygotować herbatę z liści papai?
W tradycyjnym przygotowaniu dokładnie umyty i posiekany świeży liść albo liść suszony zalewa się świeżo zagotowaną wodą i parzy pod przykryciem od 10 do 15 minut w przypadku liścia świeżego lub od 5 do 10 minut w przypadku suszonego, a następnie przecedza i pije letnią. Ponieważ liście bardzo różnią się wielkością i nie ma ustalonej dawki, ilość i częstotliwość stosowania należy ustalić ze specjalistą.
Czy herbata z liści papai może pomóc przy dendze?
Herbata i sok z liści papai są w niektórych regionach tradycyjnie stosowane w celu złagodzenia objawów dengi. W badaniu klinicznym opublikowanym w 2013 roku zaobserwowano szybszy wzrost liczby płytek krwi u pacjentów, którzy otrzymywali sok z liści. Mimo to brak rozstrzygających dowodów potwierdzających skuteczność tej metody jako leczenia, a denga zawsze wymaga oceny lekarskiej, ponieważ może przejść w ciężką postać.
Czy kobiety w ciąży mogą jeść papaję?
Dojrzały owoc w zwykłych ilościach spożywczych jest częścią codziennej diety i nie niesie ryzyka kojarzonego z papają w ciąży. Natomiast zielona papaja, nasiona i lateks są przeciwwskazane w czasie ciąży, ze względu na tradycyjne stosowanie jako środek poronny oraz zawartość papainy w stężeniu, które może pobudzać skurcze macicy, a w tym okresie należy też unikać herbat i soków z liści.
Czy osoby uczulone na lateks mogą jeść papaję?
Osoby wrażliwe na lateks naturalny powinny zachować ostrożność, ponieważ lateks melonowca może wywołać kontaktową reakcję alergiczną na zasadzie alergii krzyżowej, a niektóre z nich reagują również na sam owoc. Osoby z alergią na lateks, papaję lub papainę w wywiadzie powinny porozmawiać z alergologiem, zanim zjedzą owoc lub użyją jakiegokolwiek preparatu z rośliny.
Uwaga: ta treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady specjalisty. Przed zastosowaniem roślin leczniczych skonsultuj się z lekarzem lub fitoterapeutą, zwłaszcza w ciąży, w okresie karmienia piersią lub podczas przyjmowania leków.
Referencje i badania naukowe
Zobacz Wszystkie 16 Cytowanych Źródeł
Recenzowane Badania Naukowe (10)
- PMC2002 Adebiyi A, et al. Papaya (Carica papaya) consumption is unsafe in pregnancy: fact or fable? Scientific evaluation of a common belief in some parts of Asia using a rat model. Br J Nutr. 2002.
- PMC2021 Kong YR, et al. Beneficial Role of Carica papaya Extracts and Phytochemicals on Oxidative Stress and Related Diseases: A Mini Review. Biology (Basel). 2021.
- PMC2021 Lim XY, et al. Carica papaya L. Leaf: A Systematic Scoping Review on Biological Safety and Herb-Drug Interactions. Evid Based Complement Alternat Med. 2021.
- PMC2008 Ming R, et al. The draft genome of the transgenic tropical fruit tree papaya (Carica papaya Linnaeus). Nature. 2008.
- PMC2010 Rivera-Pastrana DM, et al. Phenolic and carotenoid profiles of papaya fruit (Carica papaya L.) and their contents under low temperature storage. J Sci Food Agric. 2010.
- PMC2008 Rossetto MR, et al. Benzylglucosinolate, benzylisothiocyanate, and myrosinase activity in papaya fruit during development and ripening. J Agric Food Chem. 2008.
- PMC2022 Roy JR, et al. Carica papaya Reduces Muscle Insulin Resistance via IR/GLUT4 Mediated Signaling Mechanisms in High Fat Diet and Streptozotocin-Induced Type-2 Diabetic Rats. Antioxidants (Basel). 2022.
- PMC2002 Seigler DS, et al. Cyanogenic allosides and glucosides from Passiflora edulis and Carica papaya. Phytochemistry. 2002.
- PMC2019 Shen YH, et al. Exploring the differential mechanisms of carotenoid biosynthesis in the yellow peel and red flesh of papaya. BMC Genomics. 2019.
- PMC2013 Subenthiran S, et al. Carica papaya Leaves Juice Significantly Accelerates the Rate of Increase in Platelet Count among Patients with Dengue Fever and Dengue Haemorrhagic Fever. Evid Based Complement Alternat Med. 2013.
Lektury Uzupełniające (6)
- 2017 Chávez-Pesqueira M, Núñez-Farfán J. Domestication and Genetics of Papaya: A Review. Frontiers in Ecology and Evolution. 2017.
- 2007 Heywood VH, et al. Flowering Plant Families of the World. Firefly Books. 2007.
- 2016 Mishra R, Gaur RK, Patil BL. Current Knowledge of Viruses Infecting Papaya and Their Transgenic Management. W: Plant Viruses: Evolution and Management. Springer. 2016.
- 1987 Morton JF. Papaya. W: Fruits of Warm Climates. Purdue University, Center for New Crops and Plant Products. 1987.
- 2010 Ronse De Craene L. Floral Diagrams: An Aid to Understanding Flower Morphology and Evolution. Cambridge University Press. 2010.
- 2011 Siar SV, et al. Papaya ringspot virus resistance in Carica papaya via introgression from Vasconcellea quercifolia. Euphytica. 2011.
